Καραντίνας αναγνώσματα V

Σχολιάστε

Ανδρέας ΕμπειρίκοςΟκτάνα, εκδόσεις Ίκαρος, 6η έκδοση, Αθήνα 2002, ISBN: 960-7233-31-Χ.

Ο ΕΥΦΡΑΤΗΣ

Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ πλήρης μοναξιὰ εἶναι βαρεῖα καὶ ὅτι ἡ

ἔρημος εἶναι αὐχμηρὰ καὶ ταλανίζει. Ἀλλά, ἀλλά, οὐ μὴν

ἀλλὰ (ὅπως τοῦ Ἰσλὰμ τὸ Ἰλ Ἀλλά, τῶν χριστιανῶν τὸ

Ἔχει ὁ Θεὸς καὶ τῶν ἀθέων αἱ ὑψηλαὶ αἱ σκέψεις) κανεὶς

ἱδρώς, καμία δίψα, δὲν ἐξαντλοῦν τὸν μυστικὸν Εὐφράτην,

ποὺ καὶ ἐν τ ἐρήμ ἀκόμη, καὶ ἐντὸς καὶ πέραν τῆς σιγῆς,

ἐντὸς καὶ πέραν πάσης μοναξιᾶς καὶ πάσης μεμψιμοιρίας,

ποτίζει τὰ πάντα, πάντοτε, χωρὶς νὰ φαίνεται ἡ πηγὴ του,

ὅπως τὸ μέγα φῶς, τὸ ἄκτιστον, φωτίζει τὰ πάντα εἰς τὸν

αἰῶνα, χωρὶς νὰ φαίνεται ἡ ἑστία, τὰ πάντα, τὰ πάντα, ἀκόμη

καὶ τὰ πιὸ μικρά, ὅσον καὶ τὸ ἐκστατικόν, τὸ ἀνέσπερον,

τὸ μέγα παφλάζον Σύμπαν.

Ανδρέας ΕμπειρίκοςΟκτάνα, εκδόσεις Ίκαρος, 6η έκδοση, Αθήνα 2002, σελ. 8.

Καραντίνας αναγνώσματα ΙV

Σχολιάστε

Ἰβὰν Γκόλ, Ὀνειροχλόη, μετάφραση: Δ. Π. Παπαδίτσας, ἐκδόσεις Στιγμή, δίγλωσση ἔκδοση, Ἀθήνα 2002.

 

YVAN GOLL

AN CLAIRE-LILIANE

[Κρυφακουστὴς τοῦ ὕπνου σου]

*

Κρυφακουστὴς τοῦ ὕπνου σου

Ἀκούω τὴν τυφλὴ πιανίστρια

Νὰ παίζει ἐπάνω στὶς πλευρές σου

Ἀκούω τὰ μαῦρα κύματα τῆς νύχτας

Νὰ σπάζουν στὴν τρυφερὴ σου περηφάνεια

Τὸ ζῶο τῆς ἀγωνίας σκίζεται ἀπ’ τὶς λόχμες σου

Καὶ γέφυρες στὸ αἱμάτινο ποτάμι σου γκρεμίζονται

Κρυφακουστὴς τοῦ ὕπνου σου

Μετράω τοὺς σφυγμοὺς τοῦ χρόνου μου

*

Ἰβὰν Γκόλ, Ονειροχλόη, μετάφραση: Δ. Π. Παπαδίτσας, ἐκδόσεις Στιγμή, δίγλωσση ἔκδοση, Ἀθήνα 2002, σελ. 29.

Καραντίνας αναγνώσματα ΙΙ

Σχολιάστε

Ἰβὰν Γκόλ, Μαλαισιακὰ τραγούδια, μετάφραση: Ἐ.Χ. Γονατᾶς, ἐκδόσεις Στιγμή, Αθήνα 2002.

 

8

Δὲν ἤθελα νὰ εἶμαι

παρὰ ὁ κέδρος μπροστὰ στὸ σπίτι σου

ἕνα κλαδὶ τοῦ κέδρου

ἕνα φύλλο τοῦ κλαδιοῦ

μιὰ σκιὰ τοῦ φύλλου

ἡ δροσιὰ τῆς σκιᾶς

ποὺ χαϊδεύει τὸν κρόταφο σου

γιὰ ἕνα δευτερόλεπτο

Ἰβὰν ΓκόλΜαλαισιακὰ τραγούδια, μετάφραση: Ἐ.Χ. Γονατᾶς, ἐκδόσεις Στιγμή, Αθήνα 2002, σελ. 23.

Ὀδυσσέας Ἐλύτης, Ἀνοιχτά Χαρτιὰ

Σχολιάστε

Ὀδυσσέας Ἐλύτης, Ἀνοιχτὰ Χαρτιά, ἐκδόσεις Ἴκαρος, στ’ ἔκδοση, Ἀθήνα 2004, ISBN: 960-7233-97-2.

[…] Τὸ κόκκινο πανί μου -τὸ πιὸ κόκκινο- ἦταν καὶ εἶναι ἀκόμα ἡ εὐκολία. Τὴν ὑποψιαζόμουνα παντοῦ. Κάτω ἀπὸ τὰ κηρύγματα γιὰ τὴν ἁπλότητα, γιὰ τὴν τάξη, γιὰ τὴν ἐγκράτεια. Τὴ μυριζόμουνα πίσω ἀπὸ τὶς συνταγὲς γιὰ τὸν πεζὸ λόγο, ποὺ ὄφειλε τάχα νὰ περιορίζεται στὶς μικρὲς περιεχτικὲς φράσεις καὶ ν’ ἀποφεύγει σὰν τὸ διάβολο τὶς εἰκονοπλαστικὲς ἀντιστοιχίες ἤ τοὺς συναισθηματικοὺς συνειρμούς. Ἐξάλλου, μὲ δυσαρέσκεια ἔβλεπα, ὁλοένα καὶ περισσότερο γύρω μου, ἀπὸ ἕνα εἶδος νεοεγκεφαλισμοῦ νὰ ρέπουν ὅλοι πρὸς τὴν ἀφηρημένη ἔκφραση, τὶς ἡθελημένες παρασιωπήσεις αὐτὸς προπάντων ὁ φόβος: μήπως τὰ ποῦμε ὅλα –, τοὺς μελετημένους ὑπαινιγμούς, τὶς ἔμμεσες ἀναφορὲς σὲ παλαιότερα στρώματα παιδείας, μιὰ ἀληθινὴ πανδαισία γιὰ ὅλα τὰ γένη τῶν συγχρόνων ὑδροκεφάλων. […]

Ὀδυσσέας Ἐλύτης, Ἀνοιχτὰ Χαρτιά, ἐκδόσεις Ἴκαρος, στ’ ἔκδοση, Ἀθήνα 2004,σελ. 5-6.

 

 

Gottfried Benn, Εξπρεσσιονιστής!

Σχολιάστε

Gottfried Benn, Ποιήματα, εισαγωγή – μετάφραση – επίμετρο: Κώστας Κουτσουρέλης, εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2019, ISBN: 978-960-01-2070-7.

 

ΕΞΠΡΕΣΣΙΟΝΙΣΤΗΣ! 

 

Κέρμα δὲν θὰ σοῦ κόψει ἡ Γερμανία

ὅπως παλιὰ ἡ Ἑλλάδα στὴ Σαπφώ.

Ἐδῶ τό’ χουν γιὰ ἐσχάτη προδοσία

ποὺ δὲν σοῦ κόψαν κιὀλας τὸν λαιμό.

 

Gottfried Benn, Ποιήματα, εισαγωγή – μετάφραση – επίμετρο: Κώστας Κουτσουρέλης, εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα 2019, σελ. 157.

Νίκος Καρούζος, Κυριακή

Σχολιάστε

Νίκος Καρούζος, Τα Ποιήματα Α’ (1961-1978), εκδόσεις Ίκαρος, τέταρτη έκδοση, Αθήνα 2006, ISBN: 960-7233-52-2.

Πάλι μια Κυριακή στενάζει μέσ’ στο κρύο

είναι του στήθους η μεγάλη παγωνιά

η φεγγερή μου ανάσα

όπως ο γαλανός καρπός βοά σ’ έν’ άδειο καλοκαίρι.

Πάλι μια Κυριακή με φέρνει ώς το θάνατο

γυρίζω δύσκολα τη μνήμη

κι αν ποθώ τ’ αστέρια δεν έχω τη χαρά

του σκοτεινού βαθειάν ελπίδα τώρα.

Γι’ αυτό στενάζει μέσ’ στην Κυριακή

μονάχη της η δύναμή μου

[Από την ποιητική συλλογή Η έλαφος των άστρων (1962)]

Νίκος Καρούζος, Τα Ποιήματα Α’ (1961-1978), εκδόσεις Ίκαρος, τέταρτη έκδοση, Αθήνα 2006, σελ.131.

Κυκλοφόρησε το βιβλίο «Ossimoro» του Γ. Α. Μουτσινά

Σχολιάστε

Από τις εκδόσεις «Αρινόη» κυκλοφορεί το βιβλίο του Γιώργου Α. Μουτσινά, με τίτλο «Ossimoro».

Πρόκειται για μια δίγλωσση συλλογή στοχασμών και ποιημάτων στα αγγλικά και τα ιταλικά, που μας μεταφέρουν σε ένα ταξίδι αναζήτησης της έννοιας του οξύμωρου μιας άλλης εποχής αλλά και του σήμερα. Ιδανική συντροφιά για τις πνευματικές ανησυχίες μιας θερινής νυκτός.


Το βιβλίο είναι διαθέσιμο στο σύνδεσμο: https://arinoi.gr/product/ossimoro/?fbclid=IwAR0_zCTm5-MVgzaMu7mBXz8G9HnJZN1qpAJHfMcOKFxZBTS9mBd3Hg0b-7c

Νικόλας Κάλας, [Ποίηση και Ιστορία]

1 σχόλιο

Νικόλας Κάλας, Υπερρεαλισμός και η δημιουργία της ιστορίας, μετάφραση: Ανδρέας Παππάς, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2016, ISBN: 978-960-505-248-5.

 

Αν η Ιστορία στις κορυφαίες στιγμές της είναι η πιο ποιητική απ’ όλες τις επιστήμες, η Ποίηση στις πιο βαθιές στιγμές της είναι η πιο απόκρυφη απ’ όλες τις ιστορίες.

 

Νικόλας Κάλας, Υπερρεαλισμός και η δημιουργία της ιστορίας, μετάφραση: Ανδρέας Παππάς, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2016, σελ. 38.

Franz Kafka, Η πληγή και η λέξη

Σχολιάστε

Franz Kafka, Η πληγή και η λέξη, εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια: Νίκος Βουτυρόπουλος, δίγλωσση έκδοση, εκδόσεις Σαιξπηρικόν, Θεσσαλονίκη 2012, ISBN 978-960-9517-23-2.

[Ποιήματα από σκόρπια κείμενα]

Αύγουστος- Σεπτέμβριος 1917

Τίποτε δε με κρατά.

 Πόρτες και παράθυρα κλειστά

Δρόμοι μακρινοί και άδειοι

Ό,τι αγγίζω, καταστρέφεται

Η χρονιά της θλίψης πέρασε

Ξαπόστασαν τα φτερά των πουλιών.

Τις κρύες νύχτες ξεγυμνώθηκε το φεγγάρι

Η μυγδαλιά και η ελιά ωρίμασαν κιόλας

Franz Kafka, Η πληγή και η λέξη, εισαγωγή-μετάφραση-σχόλια: Νίκος Βουτυρόπουλος, δίγλωσση έκδοση, εκδόσεις Σαιξπηρικόν, Θεσσαλονίκη 2012, σελ. 45.

Διονυσίου Σολωμοῦ, Στοχασμοὶ

Σχολιάστε

Διονυσίου Σολωμοῦ, Στοχασμοί, μετάφραση: Στυλιανός Αλεξίου, επιμέλεια: Massimo PeriΚώστας Ανδρουλιδάκης, εκδόσεις Στιγμή, Αθήνα 1999.

ΙΙΙ ΑΕ 479

Ἀνάγκη νὰ σκεφθεῖς βαθιὰ καὶ μὲ τρόπο συγκεκρι-

μένο καὶ σταθερὸ (μιὰ γιὰ πάντα) τὴ φύση τῆς ἰδέας,

πρὶν πραγματοποιήσεις τὸ ἔργο. Μέσα σ’ αὐτὸ θὰ

ἐνσαρκωθεῖ τὸ οὐσιωδέστερο καὶ ὑψηλότερο περιε-

χόμενο τῆς ἀληθινῆς ἀνθρώπινης φύσης: ἡ πατρίδα

καὶ ἡ θρησκεία.

Διονυσίου Σολωμοῦ, Στοχασμοί, μετάφραση: Στυλιανός Αλεξίου, επιμέλεια: Massimo PeriΚώστας Ανδρουλιδάκης, εκδόσεις Στιγμή,, Αθήνα 1999, σελ. 21.

Γιώργης Παυλόπουλος, Αισθηματικό

Σχολιάστε

Γιώργης ΠαυλόπουλοςΠοιήματα 1943-2008, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2017, ISBN: 978-618-5004-57-6.

ΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟ

 

Μιὰ Κυριακὴ ἀπόγιομα

ἕνας νεκρὸς φαντάρος

μπῆκε στὸν κινηματογράφο

πέντε μ’ ἑφτά.

 

Κάθισε μόνος σὲ μιὰν ἄκρη

στὸ πίσω μέρος τοῦ ἐξώστη

χωρὶς κανένας νὰ τὸν βλέπει

κι ἔκλαιγε στὰ σκοτεινά.

 

Τὸ ἔργο ἦταν αἰσθηματικὸ

κάποτε τό’ χε ξαναδεῖ

μαζὶ μ’ ἕνα κορίτσι

πᾶνε σαράντα χρόνια.

 

Μιὰ Κυριακὴ ἀπόγιομα

πέντε μ’ἑφτὰ

πρὶν φύγει γιὰ τὸ μέτωπο.

 

[Ἀπό τὴ συλλογή  Λίγος ἄμμος (1997)]

Γιώργης ΠαυλόπουλοςΠοιήματα 1943-2008, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2017, σελ. 191.

Eugenio Montale, Ὅποιος κρατᾶ τὰ νήματα

Σχολιάστε

Eugenio Montale,  Ημερολόγιο του ’72, μετάφραση: Νίκος Αλιφέρης, εκδόσεις Άγρα, δίγλωσση έκδοση, Αθήνα 1999, ISBN:  960-325-322-7.

 

ΟΠΟΙΟΣ ΚΡΑΤΑ ΤΑ ΝΗΜΑΤΑ

Ὅποιος κρατᾶ τὰ νήματα γνωρίζει περισσότερα

ἀπὸ μᾶς.

Ἐκεῖνος ποὺ δὲν τὰ κρατᾶ γνωρίζει περισσότερα

ἤ λιγότερα.

Ὁ ἕνας συναντᾶ τὸν ἄλλον· κι ἱδοὺ

ἐπέρχεται ὁ ὄλεθρος, ἡ συμφορὰ
καὶ τίποτα δὲν ὑπάρχει πιὰ λιγότερο

τίποτα περισσότερο.

Eugenio Montale,  Ημερολόγιο του ’72, μετάφραση: Νίκος Αλιφέρης, εκδόσεις Άγρα, δίγλωσση έκδοση, Αθήνα 1999, σελ. 57.

Παρουσίαση του πρώτου τόμου της συγκεντρωτικής έκδοσης των Ποιημάτων του Τίτου Πατρίκιου την Τρίτη 28/11/2017 στην Αθήνα

1 σχόλιο

Τάσος Λειβαδίτης, Αιωνιότητα

1 σχόλιο

Τάσος Λειβαδίτης, Ποίηση 1: 1950-1966, εκδόσεις Μετρονόμος, Αθήνα 2015, ΙSBN: 978-618-5010-43-0.

ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ

Βραδιάζει. Κι ὁ ἄντρας κ΄ ἡ γυναίκα τρέχουν νά πλαγιάσουν μαζί.

Τό κρεβάτι μας εἶναι καράβι πού πάει στό αὔριο

χωρίς

ἐμᾶς.

Τάσος Λειβαδίτης, Ποίηση 1: 1950-1966, εκδόσεις Μετρονόμος, Αθήνα 2015, σελ. 371.

Παρουσίαση του βιβλίου «Λεύγες» του Βασίλη Ρούβαλη τη Δευτέρα 6/3/2017 στην Αθήνα

Σχολιάστε

unnamed

Αθ.Ι. Καλαμάτας, Ανάστημα της ποίησης

Σχολιάστε

20160726142237

Τασούλα ΚαραγεωργίουΝαυαγού τάφος ειμί (επιτύμβια επιγράμματα από την Παλατινή Ανθολογία), εκδόσεις Γαβριηλίδης, Αθήνα 2016, ISBN: 978-960-576-542-2.

Του Αθανασίου Ι. Καλαμάτα

Θεολόγου – DEA Εκκλησιαστικής Ιστορίας – Δρ Θεολογίας ΑΠΘ

«Ένα νεκροταφείο είναι όλος ο κόσμος του πολιτισμού μας» γράφει στον Λύκο της στέπας ο κορυφαίος Γερμανός συγγραφέας Έρμαν Έσσε. Και πράγματι δεν έχει άδικο, φτάνει να σκεφτεί κανείς ότι ο θάνατος συνιστά τη βασικότερη δοκιμασία του ανθρώπινου προσώπου. Γράφοντας ετούτες τις γραμμές για το ενδιαφέρον βιβλίο της φιλολόγου καθηγήτριας Τασούλας Καραγεωργίου με τίτλο Ναυαγού τάφος ειμί (επιτύμβια επιγράμματα από την Παλατινή Ανθολογία) που πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης, συνοδευμένο με ζωγραφιές του Γιώργου Ξένου, ήρθε στο νου μου εκείνη η ξεχωριστή τοιχογραφία στη μονή Βαρλαάμ των Μετεώρων, η οποία παριστάνει τον αββά Σισώη, ασκητή των αρχών του 4ου αιώνα, με υψωμένα τα χέρια κι έκπληκτη έκφραση να σκύβει πάνω σε μια μαρμάρινη σαρκοφάγο που μέσα της έχει το σκελετό του Μ. Αλεξάνδρου. Στην επιγραφή, εντός περίτεχνου πλαισίου, ένα ασκημένο μάτι στην ανάγνωση επιγραφών θα διαβάσει τα εξής ποιητικότροπα λόγια του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού: «ορώ σε τάφε, δειλιώ σου (την) θέαν κ(αι) καρδιοστάλακτον δάκρυον χέω. Χρέος το κ(οι)νόφλητον εις νουν λαμβάνω. Πώς γαρ [μέλλω διελ]θείν πέρ(ας)τοιούτον, αι [θάνατε, τις δύναται] φυγ[είν] σε;»

Κάμω αυτούς τους ιδιότυπους θα ‘λεγα συλλογισμούς, καθώς το βιβλίο της κας. Καραγεωργίου αποτελεί ξεχωριστή έκδοση για την ελληνική βιβλιογραφία του 2016. Και ετούτο γιατί η συγγραφέας, στο σημερινό κοινωνικό και πολιτισμικό γίγνεσθαι, καταφέρνει να προσαρμόσει ένα μνημειώδες κείμενο της αρχαιοελληνικής και βυζαντινής γραμματολογίας. Πρόκειται για τη γνωστή Παλατινή Ανθολογία (Anthologia Palatina), καθιερωμένη σήμερα στη φιλολογική έρευνα με την ονομασία Anthologia Graeca, η οποία περιλαμβάνει 4000 περίπου ποιήματα, χωρισμένα σε 15 βιβλία, που καλύπτουν μια μακρά χρονική περίοδο 17 αιώνων (από τον 7ο π. Χ., μέχρι και τον 10ο μ. Χ.).

Αυτό το βιβλίο πριν δύο εβδομάδες, παρουσία της ίδιας συγγραφέως, έγινε γνωστό στο βιβλιόφιλο κοινό της Μυτιλήνης στην ωραία εκδήλωση που οργάνωσε και φιλοξένησε το βιβλιοπωλείο της πόλης μας Book and Art, με ομιλητές τον Παναγιώτη Σκορδά, δρ. Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και τον Παύλο Τριανταφυλλίδη, προϊστάμενο της Εφορείας Κλασικών Αρχαιοτήτων Λέσβου. Διαβάζοντάς το μέσα σε μια βραδιά, διαπίστωσα ό,τι πρόκειται για ένα βιβλίο που άνετα θα μπορούσε να προσαρμοστεί στις διδακτικές ανάγκες αρκετών μαθημάτων που διδάσκονται στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, κυρίως στο Λύκειο, όπως λόγου χάριν όλα τα φιλολογικά και εικαστικά μαθήματα, τα θρησκευτικά, την κοινωνιολογία. Ενταγμένο, βέβαια, στο πλαίσιο της διαθεματικότητας και της διεπιστημονικότητας. Ετούτη η πρότασή μου, δεν σχετίζεται μόνο με το φιλολογικό και ιστορικό περιεχόμενο του βιβλίου, το οποίο με περίτεχνο τρόπο η συγγραφέας μεταφέρει στον ειδικό αναγνώστη. Σχετίζεται και με το λίαν επίκαιρο πρόβλημα που σήμερα βιώνει ολάκερη η ανθρωπότητα, κι αυτό δεν είναι άλλο από την προσφυγιά και τη μετανάστευση. Γι’ αυτό ειδικά το ζήτημα η εκπαίδευση οφείλει να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο, κομίζοντας στους μαθητές και τις μαθήτριες κουλτούρα ανοχής και συναδέλφωσης με κάθε πολιτισμικά διαφορετικό άνθρωπο.

Όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης, οι άριστες μεταφραστικές δοκιμές που κάμει η συγγραφέας των επιτύμβιων επιγραμμάτων από το έβδομο βιβλίο της Παλατιανής Ανθολογίας, αφορούν ναυαγούς και ναυάγια ανθρώπων αλλοτινών καιρών αυτού του κόσμου. Κύριο, όμως, χαρακτηριστικό αυτών των μεταφραστικών δοκιμών είναι η προσαρμογή τους στις σημερινές τραγικές εικόνες αντίστοιχων ναυαγών και ναυαγίων με πρόσφυγες και μετανάστες στη Μεσόγειο Θάλασσα. Εξ’ ου και η άκρως πετυχημένη «εικαστική ανάγνωση» του γνωστού ζωγράφου Γιώργου Ξένου, με έργα που αποτυπώνουν «την τραγικότητα του ανθρώπου στην αιώνια πάλη του με το υγρό στοιχείο» (σ. 9). Ειλικρινά στην ανάγνωση που έκαμα, οι προσλαμβάνουσες παραστάσεις των ζωγραφικών έργων του Γιώργου Ξένου, γραμμικά με ταξίδεψαν πίσω στο χρόνο, αλλά και με γοργούς διασκελισμούς ταυτόχρονα με μετέφεραν στην τραγικότητα σημερινών ναυαγών και ναυαγίων των προσφύγων και μεταναστών. «Ναυαγού τάφος ειμί»: παρελθόν και παρόν συνυπάρχουν. Σ’ αυτήν την αυθαίρετη, αν θέλετε, προσωπική υποψία, η λειτουργία του χρόνου μέσα από δραματικές εικόνες, θέλω να πιστεύω ότι συνεγείρει ανθρώπινες συνειδήσεις για πρόσφυγες και μετανάστες που στην προσπάθειά τους να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή, βιώνουν τις συνέπειες του θανάτου χάνοντας τη ζωή τους μέσα στη θάλασσα, φαινόμενο άλλωστε τόσο παλαιό: «ναυαγός είμ’ εγώ που βλέπεις· / κι αν ντράπηκε η θάλασσα / που μ’ έχει σκοτώσει / να γυμνώσει το σώμα μου από τ’ άθλια τα ράκη, / με χέρια ξεδιάντροπα άνθρωπος μ’ έχει ξεντύσει, / ντροπή τόση αποκτώντας όσο το κέρδος του. / Και μακάρι μ’ αυτά να ντυθεί / και μ’ αυτά στο παλάτι του Άδη να πάει / και ο Μίνωας είθε εκεί να τον δει / να φορεί τα δικά μου κουρέλια», (σ. 93).

Ορθά η συγγραφέας σημειώνει ότι οι σύντομες αφηγήσεις των επιτύμβιων σημάτων με θέμα τη βίαιη διακοπή της ζωής «κατά τη διάρκεια της πάλης του ανθρώπου με το ακαταμάχητο θηρίο της θάλασσας», στη μακρά διαδρομή των αιώνων αφήνουν τον απόηχό τους και στα αντίστοιχα «θαλασσινά μοιρολόγια και αφηγηματικά τραγούδια της δημοτικής ποίησης» (σ. 9). Κι όχι μόνον. Αλλά και σε εικόνες σημερινές, τραγικές, σαν κι αυτή του τρίχρονου Σύρου Αϊλάν που πέρυσι το νεκρό σώμα του πετάχτηκε από τα κύματα στα τουρκικά παράλια. Σ’ αυτήν την εικόνα, άνετα θα ταίριαζε το επίγραμμα του Αντίπατρου Σιδωνίου (2ος αιώνας π. Χ.), για τον «μικρόν Κλεόδημον». Η μετάφραση του εν λόγω επιγράμματος από την κα. Καραγεωργίου, πραγματικά είναι γροθιά στο στομάχι: «Τον μικρούλι Κλεόδημο, / βυζανιάρικο βρέφος, ακόμα, καθώς / στο πλευρό στηρίζονταν του πλοίου / βοριάς θρακικός το παρέσυρε / μέσα στ’ άγριο το πέλαγος / και το κύμα ευθύς την ψυχή του μωρού την αφάνισε. / Αχ Ινώ, ανελέητη νύμφη της θάλασσας, / τον ομήλικο του Μελικέρτη / απ’ τον Άδη τον μαύρο δεν γλίτωσες», (σ. 39). Τολμώ ετούτο τον παραλληλισμό, κεντρίζοντας μέσα μου τη δύναμη να πω ό,τι η ποιητική κληρονομιά της αρχαιότητας και της βυζαντινής περιόδου – εδώ η Παλατινή Ανθολογία – όταν περίτεχνα συνταιριάζεται και προσαρμόζεται με σημερινά γεγονότα, δείχνει τη μακρά διάρκειά της στο χρόνο. Αυτό, άλλωστε, αποδεικνύεται αν κανείς λάβει υπόψη αυτά που γράφουν γι’ αυτήν οι P. E. EasterlingB. M. W. Knox, «το επίγραμμα είναι ιδιαίτερα ταιριαστό στην καλοδιατυπωμένη και σύντομη έκφραση του αισθήματος, και συγγραφείς απ’ όλες τις περιόδους έγραψαν για τις μεταπτώσεις της ζωής και ιδιαίτερα για το θάνατο», (στο: Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, μτφρ. Ν. Κονομή, Χρ. Γριμπά, Μ. Κονομή, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα 2000, σ. 809. Πρβλ. Albin Lesky, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας, μτφρ. Α. Τσοπανάκης, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1972, σσ. 1020-1021).

Για την Παλατινή Ανθολογία η βιβλιογραφία είναι εκτεταμένη. Σχετικές ειδήσεις ο αναγνώστης μπορεί να βρει στο λήμμα «Ανθολογία Παλατινή Anthologia Papatina» του Λεξικού Αρχαίων Συγγραφέων Ελλήνων και Λατίνων του Paul Kroh, μτφρ. Δ. Λυπουρλής – Λ. Τρομάρας, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1996, σσ. 65-66. Αξιοσημείωτες είναι και οι πολλές εκδόσεις της, με βασική εκείνη του F. Jacobs στη Λειψία κατά τα έτη 1794-1803 σε 13 τόμους. Αντίτυπα αυτής της έκδοσης βρίσκονται στην ιστορική βιβλιοθήκη του παλαιού Γυμνασίου Μυτιλήνης. Αξιοσημείωτες, όμως, είναι και οι μεταφράσεις της στη λατινική, αγγλική, γερμανική, γαλλική και την ιταλική γλώσσα. Στην ελληνική, από την πληθώρα των μεταφράσεων που κατά καιρούς έχουν γίνει, ενδεικτικά αναφέρω του Παναγή Λεκατσά, του Άρη Δικταίου, του Γιώργου Ιωάννου και του Οδυσσέα Ελύτη.

Η συγγραφέας Τασούλα Καραγεωργίου, διδάκτωρ Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και σχολική σύμβουλος φιλολόγων, έχει στο ενεργητικό της κι άλλα βιβλία, οκτώ ποιητικές συλλογές, δύο μεταφράσεις, ένα δοκίμιο κι ένα λυρικό αφήγημα για παιδιά. Το τελευταίο της εδώ σήμερα παρουσιαζόμενο βιβλίο δεν απευθύνεται μόνο σε ειδικό κοινό, αλλά και σε κάθε βιβλιόφιλο αναγνώστη. Εύχομαι να ‘ναι καλοτάξιδο.

ΠΑΥΣΙΛΥΠΟΝ

Σχολιάστε

74A9565

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός / lukasvasilikos.com

Ἐνίοτε μὲ κυριεύει ἡ αἴσθηση

ὅτι βλέμμα δὲν ἔχει

ἡ κατάσταση τῶν πραγμάτων

 

Ἐκεῖνες τὶς στιγμές

συναντῶ τὴν ποίηση

καὶ τὴ μουσικὴ

Γ.Μ.Β.

19/5/2016

 [πηγή]

 

Wallace Stevens, Θεωρία

Σχολιάστε

0080655_9789603256762

Wallace Stevens, Δεκατρείς τρόποι να κοιτάς ένα κοτσύφι και άλλα ποιήματα- Adagia: Θραύσματα ποιητικής, Εισαγωγή-μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2007, ISBN: 978-960-325-676-2.

ΘΕΩΡΙΑ

Εἶμαι ὅ, τι μὲ περιβάλλει.

Οἱ γυναῖκες τὸ καταλαβαίνουν αὐτό.

Καμιὰ δὲν εἶναι δούκισσα

Ἑκατὸ μέτρα μακριὰ ἀπὸ τὴν ἅμαξα.

Αὐτὰ, ἑπομένως, εἶναι πορτρέτα:

Ἕνας μαῦρος προθάλαμος·

Ἕνα κρεβάτι μὲ οὐρανὸ προστατευμένο ἀπὸ κουρτίνες.

Αὐτὲς εἶναι ἀπλῶς περιπτώσεις.

1922

Wallace Stevens, Δεκατρείς τρόποι να κοιτάς ένα κοτσύφι και άλλα ποιήματα- Adagia: Θραύσματα ποιητικής, Εισαγωγή-μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2007, σελ. 41.

 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ, Η ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΑΧΩΡΗΤΟΥ

3 Σχόλια

227

Γιώργος ΣεφέρηςΠοιήματαεκδόσεις Ίκαρος, Επιμέλεια: Γ. Π. Σαββίδης,  Αθήνα 2004, ISBN 960-7233-11-5.

 

Η ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΑΧΩΡΗΤΟΥ

Πέφτουν ολοένα σήμερα νομίσματα πάνω στην πολιτεία

ανάμεσα σε κάθε κόμπο σα μια σταλαματιά στο χώμα

ανοίγει μια καινούργια χώρα: ήρθε η στιγμή, σηκώστε με.

228

Το εξώφυλλο της πανόδετης έκδοσης των Ποιημάτων του Γιώργου Σεφέρη (εκδόσεις Ίκαρος)

Γιώργος ΣεφέρηςΠοιήματαεκδόσεις Ίκαρος, Επιμέλεια: Γ. Π. Σαββίδης,  Αθήνα 2004, σελ. 166.

[πηγή]

ΦΘΟΡΑ

Σχολιάστε

 

 

Όσο μεγαλώνω

τόσο ξυπνάω νωρίτερα.

Ζωτική ανάγκη;

10/6/2015

Γ.Μ.Β.

[πηγή]

 

Older Entries

Αρέσει σε %d bloggers: