Nuccio Ordine, Η χρησιμότητα του άχρηστου

1 σχόλιο

Nuccio OrdineΗ χρησιμότητα του άχρηστουμετάφραση: Ανταίος Χρυσοστομίδης, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2014, ISBN: 978-960-505-138-9.

12572EF54D7E5049C5453A64EDB189FA

Απόσπασμα (συνίσταται η ανάγνωση ολόκληρου του βιβλίου): 

[σελ. 106] Αντίθετα, σε μια χαμένη ανθρωπότητα που έχει χάσει την ουσία της ζωής, ο Ευγένιος Ιονέσκο απευθύνει κάποιες εξαιρετικές σκέψεις, σήμερα πιο επίκαιρες από ποτέ. Σε μια διάλεξη που έδωσε τον Φεβρουάριο του 1961 παρουσία άλλων συγγραφέων, ο μεγάλος δραματουργός επαναβεβαιώνει πόσο πολύ έχουμε ανάγκη από την αναντικατάστατη αχρηστία.

Παρατηρήστε τον κόσμο να τρέχει πολυάσχολος στους δρόμους. Δεν κοιτάζουν ούτε δεξιά ούτε αριστερά, ανήσυχοι, με τα μάτια καρφωμένα στο έδαφος, σαν σκυλιά. Προχωράνε ευθεία, αλλά πάντα χωρίς να κοιτάζουν μπροστά τους, διότι καλύπτουν μια διαδρομή ήδη γνωστή τους, μηχανικά. Σε όλες τις μεγάλες πόλεις του κόσμου αυτό συμβαίνει. Ο σύγχρονος άνθρωπος, ο οικουμενικός, είναι ο πολυάσχολος άνθρωπος που δεν έχει χρόνο, που είναι φυλακισμένος από την ανάγκη, που δεν κατανοεί πως ένα πράγμα μπορεί να μην είναι χρήσιμο· που δεν κατανοεί ούτε πως, στην πραγματικότητα, το χρήσιμο μπορεί να είναι άχρηστο, καταπιεστικό βάρος. Αν δεν καταλάβουμε τη χρησιμότητα του άχρηστου, δεν θα καταλάβουμε την τέχνη· και μια χώρα που δεν καταλαβαίνει την τέχνη είναι μια χώρα σκλάβων ή ρομπότ, μια χώρα δυστυχισμένων [σελ. 107] ανθρώπων, ανθρώπων που δεν γελάνε και δεν χαμογελάνε, μια χώρα χωρίς πνεύμα· όπου δεν υπάρχει χιούμορ, όπου δεν υπάρχει γέλιο, υπάρχει οργή και μίσος.

Ο σύγχρονος άνθρωπος, που δεν έχει πλέον χρόνο να σταθεί στα μη χρήσιμα πράγματα είναι καταδικασμένος να μετατραπεί σε άψυχη μηχανή. […]

Nuccio OrdineΗ χρησιμότητα του άχρηστου, μετάφραση: Ανταίος Χρυσοστομίδης, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2014,σελ. 106-107 (απόσπασμα).

Advertisements

ΠΕΡΙ ΑΠΑΙΤΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΤΟ SET ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ «BACKYARD» ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ)

Σχολιάστε

backyard0025

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός (από το set “Backyard”)

Ο  Giorgio  Agamben γράφει στο έργο του Βεβηλώσεις σχετικά με τις αγαπημένες του φωτογραφίες τα ακόλουθα: «Υπάρχει όμως και μια άλλη πτυχή, στις φωτογραφίες που αγαπώ, που δεν θα ήθελα με τίποτα να παρασιωπήσω.  Πρόκειται για μια απαίτηση: το υποκείμενο που συλλαμβάνεται στη φωτογραφία απαιτεί κάτι από εμάς. Η έννοια της απαίτησης με απασχολεί ιδιαίτερα και δεν θα πρέπει να τη συγχέουμε με μια πραγματολογική αναγκαιότητα. Ακόμη κι αν το πρόσωπο που είχε φωτογραφηθεί λησμονήθηκε εντελώς, ακόμη κι αν το όνομα του σβήστηκε για πάντα από τη μνήμη των ανθρώπων, ακόμη και τότε- καλύτερα: ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο- εκείνος ο άνθρωπος, εκείνο το πρόσωπο, αξιώνουν το όνομα τους, απαιτούν να μη λησμονηθούν» [1].

Στο «Backyard»  η ενικότητα εκβάλει στην απώλεια. Ταυτόχρονα όμως ο χρόνος δεν είναι μόνο ενεστώς∙  αντίθετα έχει εσχατολογική προοπτική χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το υποκείμενο εκμηδενίζεται. Οι στιγμές που ενίοτε μπορεί να φαίνονται κοινότοπες ή πολύ «καθημερινές» αποκτούν στο «Backyard» άλλη διάσταση: εμπεριέχουν οιονεί την αγκαμπενική «απαίτηση», την κατάφαση στη μνήμη, τον εξοστρακισμό της λήθης, την αποθέωση της ετερότητας.

 

Ηράκλειο, 16 Απριλίου 2014

Γ. Μ. Βαρδαβάς

 

[1]. Βλ. Giorgio Agamben, Βεβηλώσεις, μετάφραση: Π. Τσιαμούρας, εκδόσεις  Άγρα, Αθήνα 2006, σελ. 39.

[πηγή]

ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΝΟΙΚΕΙΟΥ (ΓΙΑ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ “UNCANNY” ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ)

Σχολιάστε

6328179497_6c830b802a_b

Φωτογραφίες: Λουκάς Βασιλικός (από τη σειρά φωτογραφιών “Uncanny”)

Ὁ ὄρος μόνο φαινομενικὰ ἐμφαίνει τὸ μὴ οἰκεῖο. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἔχει μιὰ ἀποφατικὴ ἀμφισημία: εἶναι τὸ οἰκεῖο καὶ τὸ μὴ οἰκεῖο ταυτόχρονα.

8241410912_b84c68c91b_b

Τὰ σημαινόμενα τοῦ ὄρου πολλαπλά: ἀνεστιότητα, μυστήριο, ἀλλόκοτο, ἀπόκοσμο, ἄγνωστο. Σ’ αὐτὰ ἄς προστεθοῦν ἡ σιωπὴ καὶ ἡ ἐσχατολογικὴ διάσταση τοῦ χρόνου.

3675206052_f09054445d_o

Ἔτσι φτάνουμε στὰ αἰώνια ζητούμενα τῆς ὕπαρξης, τῆς Τέχνης καὶ τῆς φιλοσοφίας μὲ κορωνίδα τὴν περὶ θανάτου ἀγνωσία μας.

Ἡράκλειο 22 Αὐγούστου 2013

Γ.Μ.Βαρδαβᾶς

[πηγή]

Σημ. «Αναγνώσεων» : Ολόκληρη η σειρά φωτογραφιών «Uncanny» του Λουκά Βασιλικού είναι προσβάσιμη εδώ ή εδώ.

***

[update 6/9/2018]: Τμήμα του Uncanny Project του Λουκά Βασιλικού δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Burn: [ http://www.burnmagazine.org/essays/2018/09/lukas-vasilikos-uncanny/ ]

Jacques Rancière, Ο μερισμός του αισθητού: Αισθητική και Πολιτική

2 Σχόλια

0283740

Jacques Rancière, Ο μερισμός του αισθητού: Αισθητική και Πολιτική, μετάφραση: Θεόδωρος Παραδέλλης, εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2012, ISBN 978-960-8219-85-4.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Πέρα από τις διαμάχες σχετικά με την κρίση της τέχνης ή το θάνατο της εικόνας που αναπαράγουν την ατέρμονη σκηνή του «τέλους της ουτοπίας», το κείμενο αυτό θέτει μερικούς από τους όρους κατανόησης του δεσμού που συνδέει την αισθητική με την πολιτική. Προτείνει, προς τον σκοπό αυτό, να επανέλθουμε στην αρχική εγγραφή των καλλιτεχνικών πρακτικών στον καταμερισμό των χρόνων και των χώρων, του ορατού και του μη ορατού, του λόγου και του θορύβου, που ορίζει ταυτόχρονα τον τόπο και το διακύβευμα της πολιτικής. Μπορούμε τότε να διακρίνουμε τα ιστορικά καθεστώτα των τεχνών ως ιδιαίτερες μορφές αυτής της σχέσης και να παραπέμψουμε τις θεωρήσεις σχετικά με το ένδοξο ή μοιραίο πεπρωμένο της «νεωτερικότητας» στην ανάλυση μιας από τις ιδιαίτερες αυτές μορφές. Μπορούμε επίσης να κατανοήσουμε πώς ένα και το αυτό καθεστώς σκέψης θεμελιώνει την ανακήρυξη της αυτονομίας της τέχνης και την ταύτισή της με μια συλλογική εμπειρία.

Jacques Ranciere

Απόσπασμα από τη σελ. 42 του βιβλίου:

[…]Το αισθητικό καθεστώς των τεχνών δεν αντιπαραθέτει το παλιό στο νέο. Αντιπαραθέτει, σε ένα βαθύτερο επίπεδο, δυο είδη ιστορικότητας. Το παλιό αντιπαρατίθεται στο νέο μόνο στο πλαίσιο του μιμητικού καθεστώτος. Στο αισθητικό καθεστώς της τέχνης, το μέλλον της τέχνης, ο χωρισμός της από το παρόν της μη τέχνης, επαναφέρει συνεχώς στο προσκήνιο το παρελθόν.

Αυτοί που εξυμνούν ή καταγγέλουν την «παράδοση του νέου», στην πραγματικότητα ξεχνούν ότι αυτή η παράδοση έχει ως απόλυτο συμπλήρωμα της «την καινότητα της παράδοσης». Το αισθητικό καθεστώς των τεχνών δεν ξεκίνησε με πρόθεση να επιφέρει μια καλλιτεχνική τομή. Ξεκίνησε με πρόθεση να επανερμηνεύσει το τι κάνει την τέχνη ή τι κάνει η τέχνη[…].

Jacques Rancière, Ο μερισμός του αισθητού: Αισθητική και Πολιτική, μετάφραση: Θεόδωρος Παραδέλλης, εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα 2012,σελ. 42.

Martin Jay, Η «αισθητική ιδεολογία» ως ιδεολογία, εκδ. Έρασμος

1 σχόλιο

Martin Jay, Η «αισθητική ιδεολογία» ως ιδεολογία (Τι σημαίνει η αισθητικοποίηση της πολιτικής;) , μετάφραση: Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, εκδ. Έρασμος, Αθήνα 2012, ISBN: 978-960-6870-31-6.

Αποσπάσματα από τις σελ. 7-9 του βιβλίου:

(σελ.7)[…]στούς καταληκτήριους στοχασμούς τοῦ διάσημου δοκιμίου του «Το ἔργο τῆς τέχνης στήν ἐποχή τῆς μηχανικῆς ἀναπαραγωγῆς του», ὁ Μπένγιαμιν διεύρυνε τό πεδίο τῆς ἀνάλυσης του πέραν τοῦ πολέμου πρός τήν πολιτική γενικά. Ὁ φασισμός, κατηγοροῦσε ὁ Μπένγιαμιν, εἶχε κατά διάνοια τήν αἰσθητικοποίηση τῆς πολιτικῆς, τήν ὀλέθρια πραγματοποίηση τοῦ δόγματος «ἡ τέχνη γιά τήν τέχνη». «Fiat ars- Pereat mundus» […]

(σελ.8)[…] Σέ ἔργα ὅπως Τό ὄνειρο πού δέν ἦταν πλέον ὄνειρο  τῶν Μπλίλ Κίνσερ καί Νήλ Κλάινμαν, ὁ ναζισμός ἐξηγοῦνταν μέ τό γεγονός ὅτι «ἡ γερμανική συνείδηση ἀντιμετώπισε τήν πραγματικότητα της – ἐπεξεργάστηκε καί ἐζησε τήν ἱστορία της- σάν νά ἐπρόκειτο γιά ἕνα ἔργο τέχνης. Ἀπετέλεσε μιά κουλτούρα στρατευμένη στήν αἰσθητική φαντασία της». […]

(σελ.9)[…] Ἡ συγχώνευση πραγματικότητας καί φαντασίας σέ ταινίες ὅπως Ὁ θρίαμβος τῆς θέλησης τῆς Λένι Ρίφενσταλ θεωρήθηκε ὡς ἕνα ἔμβλημα τοῦ φαντασιώδους θεάματος μέσα στήν καρδιά τῆς φασιστικῆς πολιτικῆς ἀπό κριτικούς ὅπως ἡ Σούζαν Σόντακ[].

Martin Jay, Η «αισθητική ιδεολογία» ως ιδεολογία (Τι σημαίνει η αισθητικοποίηση της πολιτικής;) , μετάφραση: Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, εκδ. Έρασμος, Αθήνα 2012,σελ. 7-9 (αποσπάσματα).

Ο Άσγκερ Γιόρν για το βιβλίο, τη λογοτεχνία και την πρόοδο

Σχολιάστε

Ἀσγκερ Γιόρν, Αγριότητα, Βαρβαρότητα και Πολιτισμός, μετάφραση: Γιάννης Δ. Ιωαννίδης, εκδόσεις Αλήστου Μνήμης, Αθήνα 2003, ISBN: 960-87756-0-4.

Ι

[Περί προόδου]

(…)Με πολλή ευκολία οι πάντες αναφέρονται στην πρόοδο, τη βιομηχανική πρόοδο, και στο μετασχηματισμό των υλικών συνθηκών της ζωής του Ανθρώπου. Ίσως εδώ κρύβεται μια ανέμελη ελαφρότητα που οι μελλοντικές γενιές, αν όχι κι εμείς οι ίδιοι, κινδυνεύουν να πληρώσουν πολύ ακριβά. Διότι αυτή η «πρόοδος» κατακυριεύει απειλητικά τα πάντα.

Αν θέλουμε να μην επαυξάνει απεριόριστα την τερατωδώς απάνθρωπη αποτελεσματικότητα της, και να μην επεκτείνει απεριόριστα την εξουσία της μετατρέποντας τον άνθρωπο σε φοβισμένο θύμα ενός παράλογου ολοκαυτώματος του πνεύματος, τότε θα πρέπει να παραμείνουμε οι Κύριοι των χιλιάδων υλικών περιστάσεων που φτιάχνουν την καθημερινή μας ζωή. Να τις κρατήσουμε στην υπηρεσία μας και να μην τις υπηρετούμε εμείς. Πρόκειται για ένα κρίσιμο δίλημμα, στο οποίο η ζωή του καθενός άλλοτε εγκλωβίζεται κι άλλοτε ανθεί, και από το οποίο -πρέπει να το πούμε- ξεφεύγει μόνον ο καλλιτέχνης που έχει δημιουργικό πνεύμα. (…).

Ἀσγκερ Γιόρν, Αγριότητα, Βαρβαρότητα και Πολιτισμός, μετάφραση: Γιάννης Δ. Ιωαννίδης, εκδόσεις Αλήστου Μνήμης, Αθήνα 2003, σελ. 53-54.

ΙΙ

[Περί βιβλίου και λογοτεχνίας]

(…) Σαν οχήματα και μέσα επικοινωνίας, το βιβλίο και η Λογοτεχνία μεταφέρουν και μεταδίδουν τόσο τη βλακεία, όσο και την ευφυΐα, τόσο την αγνωμοσύνη όσο και το ηθικό μεγαλείο, το ψέμμα και την αλήθεια. Περ’ από κάθε ιδέα ότι ενσαρκώνουν μια καθαρή αξία, αποτελούν μια καίρια εκδήλωση της ανθρώπινης ελευθερίας. (…)

Ἀσγκερ Γιόρν, Αγριότητα, Βαρβαρότητα και Πολιτισμός, μετάφραση: Γιάννης Δ. Ιωαννίδης, εκδόσεις Αλήστου Μνήμης, Αθήνα 2003,σελ.66.

Αρέσει σε %d bloggers: