Ο Στ. Ζουμπουλάκης για τον αντιναζί πάστορα Dietrich Bonhoeffer

Σχολιάστε

Dietrich Bonhoeffer(1906-1945)

Dietrich Bonhoeffer (1906-1945).         Φωτό από εδώ.

Απόσπασμα από την ομιλία του Σταύρου Ζουμπουλάκη με τίτλο: «Η κηρυγματική θεωρία καί πράξη του Ντήτριχ Μπονχαίφερ» στο πλαίσιο της ημερίδας που οργάνωσε ο ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ με θέμα «Άς συζητήσουμε επιτέλους για το κήρυγμα» (Αθήνα, 1 Οκτωβρίου 2011). Ολόκληρη η ομιλία περιλαμβάνεται στα πρακτικά της ημερίδας, εκδ. Άρτος Ζωής, Αθήνα 2012, σελ. 112-151.

[ Σε αγκύλες οι αντίστοιχες σελίδες του βιβλίου].
b179616

[σελ. 112] (…) Ὁ Μπονχαῖφφερ ἦταν μόλις 27 ἐτῶν τή στιγμή τῆς ἀνόδου τοῦ Χίτλερ στήν ἐξουσία, καί ἦταν 39 ὅταν τόν κρέμασαν οἱ ναζί στό στρατόπεδο Φλόσσενμπουργκ, στίς 4 Ἀπριλίου, εἴκοσι μέρες πρίν τήν αὐτοκτονία τοῦ Χίτλερ (30.4.1945) καί ἕνα μήνα πρίν ἀπό τήν ἐπίσημη παράδοση της Γερμανίας(8/9.5.1945). Ζεῖ [σελ.113] δηλαδή τό μεγαλύτερο μέρος τῆς ἐνήλικης ζωῆς του καί γράφει τό μεγαλύτερο μέρος τοῦ πλούσιου ἔργου του ὑπό τό ναζιστικό καθεστώς. Καί τά δύο, ἡ μικρή ζωή καί τό μεγάλο ἔργο, εἶναι ἀξεχώριστα συνδεδεμένα μέ τή μοίρα τοῦ χριστιανισμοῦ στή ναζιστική Γερμανία.

Ὁ Μπονχαῖφφερ ἀνήκει, ὡς γνωστόν, μολονότι νεαρός καί ἄγνωστος ἀκόμη, στούς πρωτεργάτες τῆς ὁμάδας ἐκείνης παστόρων καί θεολόγων τῶν προτεσταντικῶν Ἐκκλησιῶν- ἀνάμεσα τους ἀναστήματα ὅπως ὁ Μάρτιν Νιμέλλερ καί ὁ Κάρλ Μπάρτ- πού θά δώσουν ἐξαρχῆς τή μάχη κατά τοῦ κινήματος τῶν Γερμανῶν Χριστιανῶν (Deutsche Christen) καί μιᾶς κρατικῆς Ἐκκλησίας ὑποταγμένης στό Ράιχ, καί τήν ἰδεολογία του. Κεντρικό ἀφετηριακό σημεῖο αὐτοῦ τοῦ ἀγώνα θά ἀποτελέσει ἡ περίφημη «ἄρια παράγραφος» («Arierparagraph»), ἡ τρίτη δηλαδή παράγραφος τοῦ νόμου γιά τήν ἀνασυγκρότηση τῶν δημοσίων λειτουργημάτων (Gesetz zur Wiederherstellung des Berufsbeamtentums, 7.4.1933) δυνάμει τῆς ὁποίας άπαγορευόταν ἡ ἄσκηση ὁποιουδήποτε ἐκκλησιαστικοῦ λειτουργήματος σέ χριστιανούς ἑβραϊκῆς καταγωγῆς. Ἡ παράγραφος αὐτή θά γίνει οὐσιαστικά δεκτή ἀπό τή Γενική Σύνοδο τῆς Παλαιᾶς Πρωσίας, ἡ ὁποία ἔμεινε [σελ.114] στήν ἱστορία ὡς Φαιά Σύνοδος, στίς 5-6 Σεπτεμβρίου 1933. Ὁ Μπονχαῖφφερ θά πρωτοστατήσει κατά τῶν ἀποφάσεων τῆς Συνόδου, καί μέσα ἀπό τήν ἀντίδραση αὐτή θά διαμορφωθεῖ ταχύτατα ἡ ὁμάδα πού θά ἀποτελέσει τόν πυρήνα γιά τή συγκρότηση τῆς  Beckennende Kirche, τῆς Ὁμολογούσας Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία θά ἀντισταθεῖ, μέ κάθε τρόπο καί κάθε κόστος, στήν ἀκύρωση τοῦ χριστιανισμοῦ ἀπό τό Γ’ Ράιχ. Ὁ Μπονχαῖφφερ θά ἐκφράσει τήν πιό ριζοσπαστική καί ἀσυμβίβαστη τάση τῆς Ὁμολογούσας Ἐκκλησίας. (…)

(…)

Τό τελευταῖο κήρυγμα

[σελ.148] Τήν Κυριακή 8 Ἀπριλίου 1945, στό στρατόπεδο συγκεντρώσεως τοῦ Φλόσσενμπουργκ, ἕνας κρατούμενος ζητάει ἀπό τόν Μπονχαῖφφερ νά τελέσει την Κυριακή λατρεία. Ὁ Μπονχαῖφφερ ἀρχικά διστάζει, γιατί ἡ πλειονότητα τῶν κρατουμένων ἦταν καθολικοί καί ἕνας ἄθρησκος. Ἐκεῖνοι ἐπιμένουν  καί, ὅταν καί αὐτός ὁ ἄθρησκος ἀγνωστικιστής προσχωρεῖ στό αἴτημα τῶν ὑπολοίπων, ὁ Μπονχαῖφφερ δέχεται. (…) Οἱ συγκρατούμενοι του τόν ἀκοῦνε συγκλονισμένοι, ἐνῶ ἀπό τά διπλανά κελιά ἄλλοι κρατούμενοι τοῦ ζητοῦν τί ἴδιο. Δέν θά μάθουμε ποτέ τί ἀκριβῶς εἶπε ὁ Μπονχαῖφφερ σέ ἐκεῖνο τό συγκλονιστικότερο κήρυγμα τῆς ζωῆς του. Σέ λίγο δυό ὑπάλληλοι μπαίνουν στο κελί καί τοῦ φωνάζουν: «Κρατούμενε Μπονχαῖφφερ ἔλα μαζί μας». Ὅλοι [σελ. 149] ἤξεραν τί σήμαινε αὐτή ἡ φράση. Καί ὁ Μπονχαῖφφερ ἤξερε. Πῆρε παράμερα τόν Παίυν Μπέστ (Payne Best), ἔναν Ἄγγλο κρατούμενο καί, ὅπως διηγήθηκε ἀργότερα ὁ ἴδιος τοῦ εἶπε: «Ἦρθε τό τέλος- γιά μένα ἡ ἀρχή τῆς ζωῆς».(…) Τήν ἄλλη μέρα, 9 Ἀπριλίου 1945, τόν κρέμασαν. (…)

***

Στ. Ζουμπουλάκης, «Η κηρυγματική θεωρία καί πράξη του Ντήτριχ Μπονχαίφερ», στο: Στ. Ζουμπουλάκης (επιμ.), Ας συζητήσουμε επιτέλους για το κήρυγμα, πρακτικά ημερίδας, εκδόσεις ΑΡΤΟΣ ΖΩΗΣ, Αθήνα 2012, σελ. 112-114,148-149 (αποσπάσματα).

Δείτε και:

http://www.dbonhoeffer.org

Ulrich Beck, Από τον Μακιαβέλλι στη Μερκιαβέλλι

Σχολιάστε

Ulrich Beck, Από τον Μακιαβέλλι στη Μερκιαβέλλι: Η γερμανική Ευρώπη και οι στρατηγικές εξουσίας της κρίσης, μετάφραση: Νέδα Αθ. Κανελλοπούλου – Μαλούχου, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2013,  ISBN 978-960-16-4802-6.

b186192

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Στον περίφηµο λόγο του σε φοιτητικό ακροατήριο στο Αµβούργο το 1953, ο Τόµας Μαν καλούσε τους Γερµανούς να µην επιδιώξουν ξανά τη δηµιουργία µιας «γερµανικής Ευρώπης». Τώρα, όµως, ως αποτέλεσµα της κρίσης του ευρώ, φαίνεται να έχουµε οδηγηθεί ακριβώς εκεί: η µεγαλύτερη οικονοµική δύναµη της Ευρώπης είναι σήµερα σε θέση να επιβάλλει τους όρους της ώστε να µπορούν οι αδύναµες χώρες του ευρώ να συνεχίσουν να δανείζονται, σε τέτοιο βαθµό που η δηµοκρατική αυτονοµία των κοινοβουλίων της Ελλάδας, της Ιταλίας, της Ισπανίας -και τελικά και της ίδιας της Γερµανίας- γκρεµίζεται.

Ποιες είναι οι συνέπειες των αµφιλεγόµενων σκληρών µέτρων που επιβάλλει η Γερµανία για το πολιτικό τοπίο της Ευρώπης; Πώς µπορεί να επιλυθεί η διαµάχη ανάµεσα στους αρχιτέκτονες της Ευρώπης και στους υποστηρικτές των παραδοσιακών µοντέλων εθνικής κυριαρχίας; Και πώς µπορούν να συγκεραστούν οι κανόνες διαχείρισης της κρίσης µε τις αρχές της δηµοκρατίας σε µια Ευρώπη της οποίας η σταθερότητα είναι σε κίνδυνο;

Απόσπασμα από το βιβλίο:

[…]Εκ πρώτης όψεως, όλα στην ευρωπαϊκή κρίση περιστρέφονται γύρω από τα χρέη, τα ελλείμματα του προϋπολογισμού, τα δημοσιονομικά προβλήματα. Το πραγματικό, το βαθύτερο ερώτημα όμως είναι: Πόσο αλληλέγγυα μπορεί, πόσο αλληλέγγυα πρέπει, πόσο αλληλέγγυα οφείλει να είναι ή, έστω, να γίνει η Ευρώπη;

Όσοι ταυτίζουν την Ευρώπη με το ευρώ στην πραγματικότητα την έχουν ήδη εγκαταλείψει στην τύχη της. Η Ευρώπη είναι ένας συνασπισμός πρώην μεγάλων πολιτισμών και πρώην μεγάλων δυνάμεων που θέλουν να ξεφύγουν από το πολεμικό παρελθόν τους. Η αλαζονεία των Βορειοευρωπαίων απέναντι στα απείθαρχα κράτη του Νότου αποκαλύπτει ιστορική αμνησία και πολιτισμική άγνοια κυριολεκτικά κτηνώδεις. Χρειάζεται πραγματικά να υπενθυμίσουμε ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνον ένα κράτος που χρωστάει, αλλά το λίκνο της Ευρώπης, των κατευθυντήριων ιδεών και αξιών της; […]

Ulrich Beck, Από τον Μακιαβέλλι στη Μερκιαβέλλι: Η γερμανική Ευρώπη και οι στρατηγικές εξουσίας της κρίσης, μετάφραση: Νέδα Αθ. Κανελλοπούλου – Μαλούχου, εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2013, σελ. 49-50 (αποσπάσματα).

Δείτε και:

Η δύναμη της Μερκιαβέλι (Το Βήμα, 14-10-2012)

Ο Ζήσης Παπαδημητρίου για το βιβλίο του Karl Heinz Roth,» H Ελλάδα και η κρίση. Τι έγινε και τι μπορεί να γίνει»

1 σχόλιο

KARL HEINZ ROTH, H Ελλάδα και η κρίση. Τι έγινε και τι μπορεί να γίνει, μετάφραση Δημήτρη Λάμπου, Εκδόσεις Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2012, ISBN:978-960-9488-32-7.
Παραθέτουμε την βιβλιοκριτική του Ζήση Παπαδημητρίου που δημοσιεύθηκε στις 20-10-2012 στο ένθετο «Αναγνώσεις» της Αυγής:

Μια φωνή από τη Γερμανία

ΤΟΥ ΖΗΣΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Στις αρχές του καλοκαιριού κυκλοφόρησε στη Γερμανία από τον γνωστό εκδοτικό οίκο VSA του Αμβούργου το βιβλίο του Κάρλ Χάϊντς Ροτ, με τίτλο “Griechenland. Was tun?”. O Ροτ, γιατρός στο επάγγελμα, έγκριτος ιστορικός και διευθυντής του Ιδρύματος για τη Μελέτη της Κοινωνικής Ιστορίας του 20ού και 21ου Αιώνα που εδρεύει στη Βρέμη, υπήρξε ως φοιτητής ηγετικό στέλεχος της Σοσιαλιστικής Φοιτητικής Γερμανικής Ένωσης (SDS) την εποχή του κινήματος διαμαρτυρίας τη δεκαετία του ‘60. Βαθύς γνώστης της ιστορίας του λαού μας, λάτρεψε και λατρεύει τη χώρα μας, έτοιμος πάντα να συγκρουστεί με τα κατεστημένα γερμανικά συμφέροντα που θέλουν την Ελλάδα προτεκτοράτο.
Παρακολουθώντας, εδώ και χρόνια ανελλιπώς τις πολιτικές εξελίξεις στη χώρα μας, καταγράφει και αναλύει, με απόλυτα εμπεριστατωμένο τρόπο, την οικονομική, κοινωνική και πολιτική κατάσταση, όπως αυτή διαμορφώθηκε με την εμφάνιση της κρίσης, επισημαίνοντας και σχολιάζοντας κριτικά τα βασικά αίτια που οδήγησαν την Ελλάδα στο χείλος του γκρεμού. Για τον συγγραφέα, η κρίση που αντιμετωπίζει σήμερα η ανθρωπότητα είναι κρίση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος και της  Ευρώπης ειδικότερα, η οποία, όπως άλλωστε και οι ΗΠΑ, λειτούργησε ως Ελντοράντο του χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο έχει επιβληθεί πλήρως στην πραγματική οικονομία, μετατρέποντας τις κυβερνήσεις των χωρών σε άβουλα εκτελεστικά όργανα του τραπεζικού συστήματος και των κερδοσκόπων.
Χωρίς να υποτιμά τα δομικά προβλήματα που ταλανίζουν εδώ και δεκαετίες την ελληνική οικονομία και κοινωνία, με κυρίαρχο το πελατειακό σύστημα, ο συγγραφέας αποκαλύπτει και σχολιάζει με καυστικό τρόπο τις διαχρονικές ευθύνες της Γερμανίας για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, η οποία, όπως τονίζει, με τη βοήθεια των ντόπιων μεταπρατών πέρασε κυριολεκτικά υπό τον έλεγχο μιας ανελέητης υπερεθνικής νεοϊμπεριαλιστικής μαφίας.
Στη συνέχεια, ο συγγραφέας παρουσιάζει και αναλύει με εξονυχιστικό τρόπο την πορεία των διαπραγματεύσεων με την Τρόικα, από το 2008 και εντεύθεν, αποδεικνύοντας πως η χώρα βιώνει έκτοτε μια de facto αναγκαστική διαχείριση, με κύριο στόχο όχι την ανάπτυξη αλλά την εξυπηρέτηση του χρέους και την αποπληρωμή των δανειστών της. Γράφει χαρακτηριστικά: «Η εσπευσμένη επικύρωση του πρώτου προγράμματος λιτότητας […] πραγματοποιήθηκε χάρη στον παραμερισμό πολλών συνταγματικών ρυθμίσεων οι οποίες στέκονταν εμπόδιο στην εγκαθίδρυση μιας εκ των πραγμάτων de facto αναγκαστικής διαχείρισης». Καταγγέλλει, μάλιστα, την πολιτική τάξη στην Ελλάδα, ότι συνειδητά συνεργάστηκε με την Τρόικα «για την παράκαμψη των θεσμών και των δομών της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας» (σελ. 91), ευτελίζοντας το πολιτικό σύστημα της χώρας και ανοίγοντας διάπλατα  μονοπάτια για τους επίδοξους νεοναζί, οι οποίοι, εκμεταλλευόμενοι την απόγνωση αλλά και την άγνοια των απλών ανθρώπων υποσκάπτουν συστηματικά τα θεμέλια του έστω και κολοβού κοινοβουλευτικού συστήματος.
Αφού σχολιάσει άκρως εμπεριστατωμένα και την πολιτική των αριστερών κομμάτων στη χώρα μας, ο συγγραφέας στο «διά ταύτα» θεωρεί πως η όποια προσπάθεια για την αντιμετώπιση της κρίσης και τη διατύπωση εναλλακτικών λύσεων οφείλει να είναι «διακρατική, αντικαπιταλιστική  και να βασίζεται στη λαϊκή δημοκρατία» (σελ. 120). Απομονωμένες πρωτοβουλίες σε εθνικό και μόνον επίπεδο είναι καταδικασμένες σε αποτυχία. Ήρθε η ώρα για μια νέα αρχή. Με αφορμή την ελληνική κρίση, η Αριστερά και κυρίως η ευρωπαϊκή Αριστερά καλείται να δραστηριοποιηθεί ενάντια στα συμφέροντα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και του πολυεθνικού κεφαλαίου, που οδηγούν το πλανήτη μας στην καταστροφή. «Δεν μπορούμε απλά να παραιτηθούμε και να παρακολουθήσουμε με σταυρωμένα χέρια αυτές τις πρακτικές των κυρίαρχων ελίτ, καθώς αυτές επιταχύνουν την έμφυτη τάση του καπιταλιστικού συστήματος προς την αυτοκαταστροφή. Πρέπει να σταματήσουμε επειγόντως αυτή την εξέλιξη και να αντιμετωπίζουμε τους σχεδιαστές και τους εφαρμοστές των προγραμμάτων λιτότητας με μια αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση» (σελ 123), που δεν μπορεί να είναι άλλη από τον ανελέητο αγώνα ενάντια στο βάρβαρο  καπιταλιστικό σύστημα.
Αξίζει να σημειωθεί, πως το βιβλίο αυτό του Καρλ Χάϊντς Ροτ αποτελεί πλέον στη Γερμανία το ευαγγέλιο όλων εκείνων που βρίσκονται δίπλα στη χώρα μας και συμπάσχουν με το δοκιμαζόμενο εργαζόμενο ελληνικό λαό. Σε συνεργασία με τις κατά τόπους Ελληνικές Κοινότητες, το βιβλίο έχει παρουσιαστεί και συνεχίζει να παρουσιάζεται σε πολλές πόλεις της Γερμανίας ξεσηκώνοντας κύμα αλληλεγγύης με την Ελλάδα.
———————————-

Ο Ζήσης Δ. Παπαδημητρίου είναι ομότιμος Καθηγητής του Τμήματος Νομικής του ΑΠΘ

http://avgi-anagnoseis.blogspot.gr/2012/10/blog-post_2135.html

Αρέσει σε %d bloggers: