Χρήστος Γιανναράς, [Περί σχέσης]

Σχολιάστε

Χρήστος Γιανναράς, Για το «νόημα» της πολιτικής, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2019, ISBN: 978-960-572-283-8.

(…) Η σχέση έχει απεριόριστη γνωστική δυναμική, συνεχώς συντελούμενη και ουδέποτε περατούμενη, ενεργά κατορθούμενη και ουδέποτε εξαντλούμενη. (…)

Χρήστος Γιανναράς, Για το «νόημα» της πολιτικής, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2019, σελ. 67.

***

(…)Σχέση είναι εκείνη η γνωστική πρόσβαση στην πραγματικότητα, που πραγματώνεται ως ελευθερία από κάθε αναγκαιότητα, επομένως από κάθε σκοπιμότητα. (…)

Χρήστος  Γιανναράς, ό. π., σελ. 74

Advertisements

HENRI CARTIER-BRESSON, H ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ

Σχολιάστε

[…]Η φωτογραφία είναι για μένα η αναγνώριση μέσα στην ίδια την πραγματικότητα ενός ρυθμού επιφανειών, γραμμών ή αξιών∙ το μάτι αποσπά το θέμα κι η μηχανή δεν έχει παρά να κάνει τη δουλειά της, να αποτυπώσει στο φιλμ την απόφαση του ματιού. Μια φωτογραφία βλέπεται στο σύνολό της, με μια ματιά, σαν πίνακας∙ η σύνθεση είναι μια συγχρονισμένη συμμαχία, ο οργανικός συντονισμός κάποιων ορατών στοιχείων. Δεν συνθέτουμε δίχως λόγο, χρειάζεται μια αναγκαιότητα, και δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε τη μορφή από το περιεχόμενο. Στη φωτογραφία υπάρχει μια καινούργια πλαστική, έργο των στιγμιαίων γραμμών∙ δουλεύουμε με την κίνηση, μ’ ένα είδος προαισθήματος της ζωής, και η φωτογραφία οφείλει να αγγίζει μέσω της κίνησης την εκφραστική ισορροπία[…].

Henri Cartier-Bresson, Η αποφασιστική στιγμή: Λόγος για τη φωτογραφία, μετάφραση: Σοφία Διονυσοπούλου, εκδόσεις Άγρα (σειρά: Ο άτακτος λαγός β’-11), μετάφραση: Σοφία Διονυσοπούλου, Αθήνα 2013, σελ. 19 (απόσπασμα)

  [πηγή]

Κυκλοφόρησε από την «Κίχλη» σε νέα έκδοση «Η Ομορφάσχημη» του Νίκου Καχτίτση

2 Σχόλια

Νίκος Καχτίτσης, Η Ομορφάσχημη, επιμέλεια: Γιώτα Κριτσέλη, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2019,  ISBN: 978-618-5004-89-7.

 

 

Στην «Ομορφάσχημη» (1960) η ηρωίδα, μια νεαρή Εβραία αυστριακής καταγωγής ονόματι Γερτρούδη Στερν, μοιράζεται ως έναν βαθμό την τύχη των ομοφύλων της στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Έχοντας επιβιώσει από μια σειρά γεγονότων φυλετικής δίωξης από τους ναζί, μιλά για το παρελθόν της σε τυχαίους αλλά κάθε φορά νέους ακροατές, με τους οποίους στη συνέχεια συνάπτει ερωτική σχέση λίγων ημερών. Ένας από τους ακροατές της, ο αφηγητής του κειμένου, θα αναπαραγάγει πιστά την πρωτοπρόσωπη εξομολόγησή της επιχειρώντας με τη σειρά του να μοιραστεί με κάποιον φίλο του την ιστορία που άκουσε από την ίδια.

Βυθισμένη σ’ έναν κόσμο καχυποψίας και παραμορφωτικών διαθλάσεων της πραγματικότητας, η Γερτρούδη προσπαθεί να ανακαλέσει το τραυματικό παρελθόν της και να μιλήσει για το βίωμα του διωγμού των Εβραίων. Ωστόσο, η αφήγησή της αποκλίνει εμφανώς από κάθε προσπάθεια ρεαλιστικής αναπαράστασης. Ο συγγραφέας δεν ενδιαφέρεται τόσο για την αληθοφάνεια των γεγονότων όσο για την τραυματική επίπτωσή τους στη ζωή της ηρωίδας του.

Κινούμενος στο μεταίχμιο μεταξύ πραγματικού και επινοημένου, χρησιμοποιώντας συγχρόνως ένα ολόκληρο σύστημα ρητορικών και λογοτεχνικών τεχνασμάτων, ο Καχτίτσης αναδεικνύει τη μαρτυρία ως κειμενική κατασκευή, ως πρακτική λόγου που ανακινεί μια σειρά από υπαρξιακά και ηθικά ζητήματα που σχετίζονται με το τραύμα, τη γλώσσα, την επιβίωση.

Το Επίμετρο της έκδοσης περιλαμβάνει τα κείμενα:
– Γιώτα Κριτσέλη, Σημείωμα για την έκδοση
– Μάρκος Εσπέρας [Νίκος Καχτίτσης], «Τι απέγινεν η Γερτρούδη Στερν;» (επιστολή που δημοσιεύθηκε στο αυτόγραφο περιοδικό του Νίκου Καχτίτση, «Ουλή»)
– Επιστολές του Νίκου Καχτίτση που σχετίζονται με την ηρωίδα της «Ομορφάσχημης» προς τον Γιώργη Παυλόπουλο, τον Τάκη Σινόπουλο και τον Ε.Χ. Γονατά
– Επιστολές του Νίκου Καχτίτση και του Ε.Χ. Γονατά σχετικά με τη γραφή και τη γλώσσα της «Ομορφάσχημης»
– Ηλίας Γιούρης, «Τραύμα και μαρτυρία στην «Ομορφάσχημη» του Νίκου Καχτίτση»
– Γιώτα Κριτσέλη, «Διαβάζοντας την «Ομορφάσχημη» μέσα από τις επιστολές. Η γενεαλογία και η διαμόρφωση της ηρωίδας»

 

[πηγή: Βιβλιονέτ]

***

Απόσπασμα από το βιβλίο:

(…)Θέλω νὰ σᾶς ἔχω κοντά μου ἀπόψε, νὰ σᾶς μιλάω ὧρες. Τὸ παραδέχομαι ὅτι εἶναι ἐγωιστικὸ ἐκ μέρους μου, ἀλλὰ τέλος πάντων. Ἂς ἐλπίσω, τουλάχιστον, πὼς ἡ παρουσία μου δὲ σᾶς εἶναι κουραστική, πράγμα ποὺ δὲν ἀμφιβάλλω. Μὲ λένε Γερτρούδη Στέρν, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ φωνάζετε Γκέρτα, ποὺ μὲ κολακεύει περισσότερο, γιατὶ τὸ Γερτρούδη τὸ βρίσκω πολὺ συνηθισμένο. Ὅπως θὰ καταλάβατε ἀπὸ τὸ ὄνομά μου, κι ἀπὸ τὶς ξενικὲς ἀποχρώσεις τῆς φωνῆς μου (γιατὶ ὅλοι μοῦ τὸ λένε), εἶμαι Αὐστριακιά, γεννημένη στὴ Βιέννη ἀπὸ πατέρα Ἑβραῖο καὶ μητέρα καθολικιά. (…) Προτοῦ γίνουν οἱ γάμοι, οἱ γονεῖς μου εἶχαν συμφωνήσει ἂν τὸ παιδὶ γεννιόταν ἀρσενικό, νὰ τὸ κάνουν Ἑβραιόπουλο· ἂν ἦταν θηλυκό, νὰ τὸ βάφτιζαν καθολικό, ὥστε νὰ μὴν ἔχει παράπονο κανένας – εἴτε ἀπὸ τοὺς ἴδιους, εἴτε ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς, προπαντὸς ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῆς μαμᾶς μου, ποὺ εἶχαν ἀντιταχτεῖ σ᾽αὐτὸ τὸ γάμο. Ἔτσι, ὅταν μπῆκαν οἱ Γερμανοὶ στὴ χώρα μας, δὲν εἴχαμε κανένα φόβο — γιατὶ ὁ μπαμπάς μου εἶχε πεθάνει ἐν τῷ μεταξύ, κι ἐγὼ ἤμουνα τὸ μόνο τους παιδί— καὶ ἐξακολουθούσαμε νὰ ζοῦμε στὸ ἰδιόκτητο σπίτι μας, ποὺ χωρὶς νὰ θέλω νὰ τὸ παινευτῶ ἦταν στὴν καλύτερη συνοικία τῆς Βιέννης(…)

Νίκος Καχτίτσης, Η Ομορφάσχημη, επιμέλεια: Γιώτα Κριτσέλη, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2019, σελ. 11-12 (απόσπασμα)

***

Δείτε άλλα αποσπάσματα από το βιβλίο εδώ.

***

Η νέα έκδοση της Κίχλης στηρίζεται στην αντιβολή του κειμένου των πρώτων εκδόσεων (της «Διαγωνίου» Θεσσαλονίκης, και της αυτοτελούς έκδοσης, σε 250 αντίτιτυπα, με τυπογραφική επιμέλεια Κ. Τσίζεκ, αμφότερες το 1960) αλλά και των μεταγενέστερων (του Κέδρου, 1976 και της Στιγμής, 1986). Αξιοποιούνται επίσης εκδεδομένες και ανέκδοτες επιστολές του Νίκου Καχτίτση, στις οποίες ο συγγραφέας αναφέρεται σε επιμέρους πλευρές του έργου. 

[πηγή]

 

Ν. Γ. Πεντζίκης, Υποσχεμένο κείμενο

Σχολιάστε

Ν. Γ. Πεντζίκης, Ὑποσχεμένο κείμενο: Πεζογράφημα, ἐκδόσεις Μπιλιέτο, σειρά: ὀκτασέλιδο τοῦ Μπιλιέτου-89/2017, Παιανία 2017.

Ἔνδον πόλη

(ἀπόσπασμα)

[…] Τά περισσότερα γραπτά μου μοιάζουν ἀκατανόητα. Ὅταν, στεναχωρημένος, θέλω νά βρῶ κάποια δικαιολογία γιά τίς ἀποτυχίες μου, σκέφτομαι ὅτι ὁ κόσμος δέν μπορεῖ νά ἐνδιαφέρεται γιά ἀσήμαντες μικρολεπτομέρειες, πού πιστοποιοῦν τήν ὑφή καί τήν ὀργάνωση τῶν πραγμάτων, ὅταν ριχνόμαστε μέ πάθος ἀπάνω στό ἀντικείμενο νά τό ἀγκαλιάσουμε. Πρῶτα πρῶτα αὐτές οἱ λεπτομέρειες ἔχουν ἕνα χαρακτήρα ἰδιωτικὀ. Ἐκπηδοῦν ἀπ’ εὐθείας ἀπό τίς αἰσθήσεις τοῦ ὑποκειμένου. Δύσκολα μποροῦν νά μαζευτοῦν, νά συνταχθοῦν, νά συνταιριαχθοῦν χωρίς νά ἐκπέσουν σέ πεζή παράθεση, χάνοντας ἀπό τήν εὐδαίμονη σημασία τους. Δέν ἐνδιαφέρει ἡ προσπάθεια νά κρατήσουμε ψηλά τή λεπτομέρεια πού μᾶς ἀγγίζει. Ὁ καθένας πού βλέπει μιά οἰκοδομή δέν εἶναι ὑποχρεωμένος νά ξέρει τά μαθηματικά τοῦ ἀρχιτέκτονα. […] Τά πράγματα ἐνδιαφέρουν ὁλόκληρα. Δέν ἔχουν καμιά ἔννοια οἱ ἀπαλείψεις, οἱ ἀλλοιώσεις, παραλλαγές ἐκ συμπαθείας ἤ θαμπάδες λόγω εχθρότητος, πού ὑφίστανται ὅσα βλέπουμε. Οἱ ἄμεσες ἐντυπώσεις σβήνουν ἀφήνοντας νά κατασταλάξουν τά λογικά σχήματα τῶν συνηθειῶν. Σβήνουν καί ξεχνιοῦνται οἱ λεπτομέρειες καί ἀπομένουν μόνο τά συμπεράσματα. […]

Ν. Γ. Πεντζίκης, Ὑποσχεμένο κείμενο: Πεζογράφημα, ἐκδόσεις Μπιλιέτο, σειρά: ὀκτασέλιδο τοῦ Μπιλιέτου-89/2017, Παιανία 2017, σελ. 1-2 (ἀπόσπασμα).

Σημ. «Αναγνώσεων»: Το κείμενο «Ἔνδον πόλη» δημοσιεύθηκε αρχικά στο βιβλίο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη, Μητέρα Θεσσαλονίκηεκδόσεις Κέδρος, 7η έκδοση, Αθήνα 2008, ISBN: 978-960-04-3004-2,σελ. 32-43 [εδώ: σελ. 32-33].

Δυο αφορισμοί του Franz Kafka

Σχολιάστε

Franz Kafka, Αφορισμοί, εισαγωγή-μετάφραση: Σπύρος Δοντάς, εκδόσεις Στιγμή, σειρά: Στοχασμοί-30, Αθήνα 2012, ISBN: 978-960-269-243-1.

[…]

27

Τὸ νὰ πράττεις τὸ ἀρνητικὸ σοῦ ἐπιβάλλεται, τὸ νὰ πράττεις τὸ θετικὸ σοῦ δωρίζεται.

Franz Kafka, Αφορισμοί, εισαγωγή-μετάφραση: Σπύρος Δοντάς, εκδόσεις Στιγμή, σειρά: Στοχασμοί-30, Αθήνα 2012, σελ. 33.

[…]

***

48

Νὰ πιστεύεις στὴν πρόοδο δὲν σημαίνει ὅτι πιστεύεις πὼς ἔχει γίνει ἤδη πρόοδος. Αὐτὸ δὲν θὰ ἦταν πίστη.

Franz Kafka, Αφορισμοί, εισαγωγή-μετάφραση: Σπύρος Δοντάς, εκδόσεις Στιγμή,σειρά: Στοχασμοί-30, Αθήνα 2012, σελ. 39.

Ο πολιτικός γνωστικισμός του Κάρλ Σμίτ

Σχολιάστε

Νικήτας Σινιόσογλου, Μαύρες Διαθήκες: Δοκίμιο για τα όρια της ημερολογιακής γραφήςεκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2018, ISBN: 978-618-5004-82-8.

Απόσπασμα από τις σελ. 62-63 (συνίσταται η ανάγνωση ολόκληρου του βιβλίου):

(…) [σελ.62] Μολονότι δηλώνει χριστιανός, ο Σμίτ μάλλον ασπάζεται – όπως ο Χάιντεγκερ- έναν πολιτικό γνωστικισμό. Δηλαδή θεωρεί πως οι εδραιωμένες φιλελεύθερες, νεωτερικές και αστικές αξίες είναι παραισθητικές. Το διαφωτιστικό εγχείρημα είναι ένας ύπουλος μηχανισμός κυριαρχίας, το εργαλείο [σελ.63] μιας παγκοσμιοποιημένης εξουσίας που χρησιμοποιεί την κατοχύρωση των ατομικών δικαιωμάτων ως άλλοθι για την υποταγή των μαζών. Απαιτείται μια νέα έννοια του πολιτικού που θα σκίσει τον πέπλο της ψευδώνυμης “αλήθειας”, “προόδου” και “ελευθερίας”. Όπως οι Γνωστικοί που θεωρούσαν ότι ο αληθινός Θεός βρίσκεται πέρα από τον κακό δημιουργό του κόσμου, ο Σμίτ αναζητεί τον κατέχοντα πίσω από το κράτος δικαίου και πέρα από τις οικείες πολιτειακές δομές. (…)

Νικήτας Σινιόσογλου, Μαύρες Διαθήκες: Δοκίμιο για τα όρια της ημερολογιακής γραφήςεκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2018, σελ. 62-63 (απόσπασμα)

Διονυσίου Σολωμοῦ, Στοχασμοὶ

Σχολιάστε

Διονυσίου Σολωμοῦ, Στοχασμοί, μετάφραση: Στυλιανός Αλεξίου, επιμέλεια: Massimo PeriΚώστας Ανδρουλιδάκης, εκδόσεις Στιγμή, Αθήνα 1999.

ΙΙΙ ΑΕ 479

Ἀνάγκη νὰ σκεφθεῖς βαθιὰ καὶ μὲ τρόπο συγκεκρι-

μένο καὶ σταθερὸ (μιὰ γιὰ πάντα) τὴ φύση τῆς ἰδέας,

πρὶν πραγματοποιήσεις τὸ ἔργο. Μέσα σ’ αὐτὸ θὰ

ἐνσαρκωθεῖ τὸ οὐσιωδέστερο καὶ ὑψηλότερο περιε-

χόμενο τῆς ἀληθινῆς ἀνθρώπινης φύσης: ἡ πατρίδα

καὶ ἡ θρησκεία.

Διονυσίου Σολωμοῦ, Στοχασμοί, μετάφραση: Στυλιανός Αλεξίου, επιμέλεια: Massimo PeriΚώστας Ανδρουλιδάκης, εκδόσεις Στιγμή,, Αθήνα 1999, σελ. 21.

Older Entries

Αρέσει σε %d bloggers: