Κατύν

Σχολιάστε

Πριν μερικά χρόνια ένας καλός φίλος μου έκανε το εξής ερώτημα:
– Έχω τα Άπαντα του Στάλιν. Μήπως θέλεις να στα χαρίσω;
– Δυστυχώς δεν έχω καθόλου χώρο στη βιβλιοθήκη μου, του απάντησα.
(Δεν ήθελα βεβαίως να τον στενοχωρήσω, οπότε δεν συμπλήρωσα το «για στυγνούς εγκληματίες» στην απάντηση μου).
Επειδή όμως ήθελα λίγο να τον αφυπνίσω από το λήθαργο τον ρώτησα με νόημα:
– Είδες το «Κατύν» του Βάϊντα; Εξαιρετική ταινία!
27/11/2022
Γ.Μ.Β.
Advertisement

Γκροτέσκο εθνικισμός

Σχολιάστε

Πρέπει να ήταν πριν το 2000. Πήγα να πάρω σουβλάκια από ένα μαγαζί που διατηρούσε κάποιος αλλοδαπός στα Μεσόγεια. Μου είχαν πει πως κάνει τα καλύτερα στην περιοχή. Πηγαίνοντας λοιπόν να πληρώσω βλέπω δίπλα στο ταμείο μια στοίβα με τεύχη του «Ιχώρ».

-«Γνωρίζεις το περιεχόμενο;», τον ρωτάω γεμάτος έκπληξη.

-«Φυσικά», μου λέει. «Εξαιρετικό περιοδικό! Έχω όλα τα τεύχη!».

Μένω κόκαλο για λίγο, τον πληρώνω και φεύγω.

Έξω από το μαγαζί σκέφτομαι τη σούρεαλ σκηνή που μόλις είδα.

«Πιο γκροτέσκο εθνικισμός, πεθαίνεις», λέω από μέσα μου και μπαίνω γρήγορα στο αμάξι.

5 Οκτωβρίου 2022

Γ.Μ.Β.

Περί λογοτεχνίας

Σχολιάστε

φωτογραφία: Γ. Μ. Βαρδαβάς

Προτιμώ η λογοτεχνία να αποτυπώνει ένα οπτιμισμό γλυκύ παρά μια ανυπόφορη θανατίλα.

 

Γ.Μ.Β.

6/5/2022

[πηγή]

Μνήμη J. Derrida

Σχολιάστε

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός / https://lukasvasilikos.com

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό Φρέαρ στις 6/2/2022]

– Ποιὸς εἶναι ὁ λόγος τοῦ λόγου [1] ;

– Ὁ λόγος τοῦ λόγου εἶναι καὶ δὲν εἶναι. Λέει κάπου ο S. Kierkegaard ότι «τὸ πῶς τῆς ἀλήθειας εἶναι ἀκριβῶς ἡ ἀλήθεια» [2] .

– Καὶ τὶ εἶναι ἡ ἀλήθεια;

– Τὸ «τί» τῆς ἀληθείας παραμένει ἄγνωστο ὅπως καὶ τὸ ἀπροϋπόθετο τῆς φιλοξενίας [3] .

– Γιατὶ ἀπροϋπόθετο;

– Διότι στὴ φιλοξενία «ἀγκαλιάζεις χωρὶς νὰ ἀγκαλιάζεις» [4] .

– Αὐτὸ δὲν εἶναι ὀξύμωρο;

– Ὄχι, διότι ἡ ἑτερότητα εἶναι ἡ ἀναπνοὴ τοῦ εἶναι.

Ἡράκλειο, 3 Φεβρουαρίου 2022

Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

Σημειώσεις

1. Βλ. Μ. Π. Μπέγζος, Δοκίμια φιλοσοφίας τῆς θρησκείας. Μεταμοντερνισμὸς καὶ ἐσχατολογία, ἐκδόσεις Γρηγόρη, β’ ἔκδοση, Ἀθήνα 1991, σελ. 55.

2. Τὸ ἀναφέρει ἡ Ἄν Ντυφουρμαντὲλ στὸ βιβλίο Ἡ Ἄν Ντυφουρμαντὲλ προσκαλεῖ τὸν Ζὰκ Ντερριντὰ νὰ ἀπαντήσει περὶ φιλοξενίας, μετάφραση: Βαγγέλης Μπιτσώρης, ἐκδόσεις Έκκρεμές, Ἀθήνα 2006, σελ. 26. Πρβλ. καὶ ὅ.π., σελ. 199, σημ. 3.

3. Βλ. ὅ.π., σελ. 95.

4. Βλ. ὅ.π., σελ. 157.

[πηγή]

Άμυνα

Σχολιάστε

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός / https://lukasvasilikos.com/

Όλους αυτούς τους αστυνόμους της σκέψης, όλους αυτούς τους δολοφόνους χαρακτήρων, όλους αυτούς τους δήθεν «φωταδιστές», όλους αυτούς τους «ατομικά ευαίσθητους και κοινωνικά αναίσθητους», όλους αυτούς τους αναίσχυντους που δεν ξέρουν ευθιξία τι θα πει, όλους αυτούς τους δοκησίσοφους – ξερόλες με την επιλεκτική μνήμη, έχω βαρεθεί να τους αγνοώ.

 

 

Ηράκλειο, 29 Ιανουαρίου 2022

Γ. Μ. Βαρδαβάς

[πηγή]

CANCEL CULTURE

Σχολιάστε

φωτογραφία: Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

Ὅλοι αὐτοὶ οἱ νεόκοποι θιασῶτες τῆς cancel culture δὲν διαφέρουν σὲ τίποτα ἀπὸ τοὺς κοινοὺς μεταπράτες καὶ τοὺς νεοευσεβιστές. Dixi id καὶ ἁμαρτίαν οὐκ ἔχω.-

Ἡράκλειο, 3 Φεβρουαρίου 2022

Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

[πηγή]

Family Man

Σχολιάστε

φωτογραφία: Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

Τὸ τραπεζάκι πόσο γάλα ἄραγε θὰ πιεῖ ἀκόμη;

Τὰ βιβλία προσώρας ἐπιβιώνουν.

Ἡράκλειο, 23 Ἰανουαρίου 2022

Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

[πηγή]

Self Control σὲ δύο παραλλαγές

Σχολιάστε

φωτογραφία: Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

Ι

-Ταυτότητα κρατᾶτε;

-Καὶ ταυτότητα καὶ ἑτερότητα.

φωτογραφία: Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

ΙΙ

-Ταυτότητα ἔχετε;

-Ὄχι! Μόνο ἑτερότητα.

 

Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

Ἡράκλειο, 22 Ἰανουαρίου 2022

[πηγή]

Κοίμησις

Σχολιάστε

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός / http://lukasvasilikos.com

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό Φρέαρ, 7/1/2022]

 

Κράτα τὸ νοῦ σου στὸν ἅδη καὶ μὴν ἀπελπίζεσαι
Ἅγιος Σιλουανὸς

 

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ δὲν ζοῦν. Ἀδιάλειπτα ἀμύνονται καὶ ἀδολεσχοῦν. Βολεύονται ὑπαρξιακὰ στὸ ἀνερμάτιστο. Ἐπενδύουν διαρκῶς στὸν ναρκισσισμό, τὴν ἀδιαλλαξία καὶ τὴν εἰρωνεία. Ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι γι’ αὐτοὺς λέξη ἄγνωστη. Παγιδευμένοι καθῶς εἶναι στὶς βεβαιότητες τους ἀποτρέπουν μὲ κάθε τρόπο τὴν ἀνάδυση τοῦ ζείδωρου.

Ἡράκλειο, 5 Ἰανουαρίου 2022

Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

[πηγή]

Μνήμη Ε. Levinas

Σχολιάστε

[Δημοσιεύθηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό Φρέαρ, 2/9/2021

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός / http://lukasvasilikos.com

 

«Ἡ αὐτονομία ἔχει μεγάλο τίμημα», εἶπε ἡ Μαργαρίτα στὴ Διαλεχτὴ κι εἶχε ἀπόλυτο δίκιο. Ἡ αὐτονομία μας ἐνίοτε εἶναι κεκρυμμένη ἑτερονομία. Μέγα ἐν τέλει τὸ διακύβευμα τῆς μετοχῆς ἀλλὰ λυσιτελὲς συνάμα.



Ἀπείρανθος Νάξου, 16-24 Αὐγούστου 2021

Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

 

[πηγή]

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ 5

Σχολιάστε

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός   /   http://lukasvasilikos.com

Εἶναι ἄδικο ὁ χρόνος νὰ γίνεται ἀντικείμενο σεμιναρίων καὶ ἀδολεσχιῶν. Ἀλλὰ ἀκόμα πιὸ ἄδικο εἶναι νὰ μένει χέρσος [1].

Ἡράκλειο, 25-26 Ἀπριλίου 2021

Γ. Μ. Βαρδαβᾶς

______________________________________

[1]. Ἡ καταληκτήρια φράση οἰονεὶ «διασκευάζει» τὸν παρακάτω ἐμβληματικὸ ἀφορισμὸ τοῦ Λίχτενμπέργκ:  «Νὰ ξεχερσώνεις τὸν χρόνο»  (βλ. Λίχτενμπεργκ: πιλογή από τα Sudelbücher, εἰσαγωγή – μετάφραση: Παναγιώτης Κονδύλης, ἐκδόσεις Στιγμή, β’ ἔκδοση, σειρά: Στοχασμοί – 2, Ἀθήνα 2004, σελ. 41).

[πηγή]

ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ

Σχολιάστε

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός / http://lukasvasilikos.com/

 

 

Ὅταν παίζεις χωρὶς ἀντίπαλο εὔκολα φτάνεις στὴν ἀλαζονεία. Μετὰ τὴν ὕβρη ὅμως πάντα ἐπέρχεται ἡ νέμεσις.

 

Ἡράκλειο, 8/3/2021

Γ.Μ.Β.

 

[πηγή]

ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΥΠΟΥ Α

Σχολιάστε

Ἡ εὐφυΐα χωρὶς τὴ σύνεση εὔκολα ὑποτάσσεται στὸ μαξιμαλισμὸ τῆς ἀλαζονείας.

 

Ἡράκλειο, 14 Φεβρουαρίου 2021

Γ.Μ.Β.

 

[πηγή]

Καραντίνας αναγνώσματα VI

Σχολιάστε

Χάρης Βλαβιανός, Γιατὶ γράφω ποίηση, ἐκδόσεις Ἄγρα, Ἀθήνα 2015, ISBN: 978-960-505-200-3.

 

***

σελ. 26

Ἐπειδὴ μιλάω τέσσερις γλῶσσες,

γράφω σὲ δύο, ἀλλὰ δακρύζω σὲ μία.

***

σελ. 49

Ἐπειδὴ ὅταν βρέχει δὲν παίρνω

ποτὲ ὀμπρέλα.

***

σελ. 62
Ἐπειδὴ ὁ Καροῦζος ἔγραψε τὴ Συντήρηση ἀνελκυστήρων,
ἐνῶ ἔμενε σὲ ὑπόγειο.
***
Χάρης Βλαβιανός, Γιατὶ γράφω ποίηση, ἐκδόσεις Ἄγρα, Ἀθήνα 2015, σελ. 26, 49, 62.

Πέτρος Π. Θεοδωρίδης, [Περί χρόνου και ιστορίας]

Σχολιάστε

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός / lukasvasilikos.com                                                 [από το project «Colors of memory»]

Υπάρχει κάτι στην παρούσα στιγμή της Ιστορίας που πυκνώνει τον χρόνο, ένα κομβικό σημείο: Σαν να μη μπορούμε να πάμε ούτε μπροστά ούτε πίσω.

Πέτρος Π. Θεοδωρίδης

ΠΕΡΙ ΑΠΑΙΤΗΣΗΣ (ΓΙΑ ΤΟ SET ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ «BACKYARD» ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ)

Σχολιάστε

backyard0025

φωτογραφία: Λουκάς Βασιλικός (από το set “Backyard”)

Ο  Giorgio  Agamben γράφει στο έργο του Βεβηλώσεις σχετικά με τις αγαπημένες του φωτογραφίες τα ακόλουθα: «Υπάρχει όμως και μια άλλη πτυχή, στις φωτογραφίες που αγαπώ, που δεν θα ήθελα με τίποτα να παρασιωπήσω.  Πρόκειται για μια απαίτηση: το υποκείμενο που συλλαμβάνεται στη φωτογραφία απαιτεί κάτι από εμάς. Η έννοια της απαίτησης με απασχολεί ιδιαίτερα και δεν θα πρέπει να τη συγχέουμε με μια πραγματολογική αναγκαιότητα. Ακόμη κι αν το πρόσωπο που είχε φωτογραφηθεί λησμονήθηκε εντελώς, ακόμη κι αν το όνομα του σβήστηκε για πάντα από τη μνήμη των ανθρώπων, ακόμη και τότε- καλύτερα: ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο- εκείνος ο άνθρωπος, εκείνο το πρόσωπο, αξιώνουν το όνομα τους, απαιτούν να μη λησμονηθούν» [1].

Στο «Backyard»  η ενικότητα εκβάλει στην απώλεια. Ταυτόχρονα όμως ο χρόνος δεν είναι μόνο ενεστώς∙  αντίθετα έχει εσχατολογική προοπτική χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το υποκείμενο εκμηδενίζεται. Οι στιγμές που ενίοτε μπορεί να φαίνονται κοινότοπες ή πολύ «καθημερινές» αποκτούν στο «Backyard» άλλη διάσταση: εμπεριέχουν οιονεί την αγκαμπενική «απαίτηση», την κατάφαση στη μνήμη, τον εξοστρακισμό της λήθης, την αποθέωση της ετερότητας.

 

Ηράκλειο, 16 Απριλίου 2014

Γ. Μ. Βαρδαβάς

 

[1]. Βλ. Giorgio Agamben, Βεβηλώσεις, μετάφραση: Π. Τσιαμούρας, εκδόσεις  Άγρα, Αθήνα 2006, σελ. 39.

[πηγή]

Περί βιβλίων

Σχολιάστε

του Αριστείδη Μπαλτά

Πηγή:  Η ΑΥΓΗ, 13-4-2014

Το βιβλίο είναι υλικό αντικείμενο που απευθύνεται στη σκέψη ή στο συναίσθημα, που θέλει κάτι να εκφράσει ή κάπου να συνδράμει. Ακόμη και αν διαιρείται σε τόμους ή αποτελεί συλλογή σχετικά αυτοτελών κειμένων, το βιβλίο ενοποιείται από μια ιδέα που κατά κανόνα αποτυπώνεται στον τίτλο του, οσοδήποτε υπαινικτικά. Η διαχείριση της ιδέας μπορεί να ενδυθεί ποικίλες μορφές. Ας πούμε του αφηγήματος, του ποιήματος, του διαλόγου, των ταξιδιωτικών εντυπώσεων, του δοκιμίου, της σάτιρας, του εγχειριδίου, της οδηγίας. Ή κάποιου συνδυασμού τους. Μπορεί να μορφοποιείται ως πραγματεία, ως ανθολογία, ως άρθρωση αφορισμών, ως συλλογή τεκμηρίων. Όπως και υπό πολλούς άλλους όρους, όχι πάντοτε σαφώς προσδιορισμένους.

Όπως είχε κάποτε παρατηρήσει ο Άγγελος Ελεφάντης, μερικά υλικά αντικείμενα που φέρονται ως βιβλία συνιστούν μη-βιβλία. Αποτελούν μάλλον αθύρματα πεπλανημένης και απειθάρχητης βούλησης, σπαράγματα που πετιούνται φύρδην μίγδην σε τυπογραφικά φύλλα, συγκροτώντας ενοποιητική ιδέα μόνον ιδίοις αναλώμασι. Στην ιδιαζόντως φιλελεύθερη ελληνική αγορά τέτοια «βιβλία» βλέπουν το φως μόνο λόγω της ματαιοδοξίας του παραγωγού τους ή χάρη στην ανενδοίαστη γενναιοδωρία και τη σκληρή ιδιοτέλεια του εκδότη τους.

Υπάρχουν και τα βιβλία της προ χειρών επικαιρότητας, εκείνα που συμμαζεύουν όπως – όπως κεφάλαια μόνο για να αδράξουν τον παλμό της στιγμής. Πρόκειται για πρόχειρα συμπιλήματα, δηλαδή βιβλία κατά προσέγγιση, που επείγονται να εμφανιστούν στον αφρό για να προβάλουν εδώ και τώρα την εγρήγορση του συγγραφέα τους -ή απλώς για να πουλήσουν. Η χειρονομία είναι διάφανη, αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι υποχρεωτικά επιβλαβές. Απέναντι σε ένα ζήτημα που απασχολεί, όντως αισθανόμαστε συχνά την ανάγκη κάτι να διαβάσουμε. Ακόμη και μια άτεχνη συρραφή κατασκευασμένη επί τούτω. Κάπως έτσι δημιουργούνται εφήμερα ευπώλητα.

Τα βιβλία κρίνονται. Από τους αναγνώστες τους, με ενδεχόμενη μεσολάβηση κάποιων επαγγελματιών ή ερασιτεχνών της βιβλιοκρισίας. Η κρίση δεν αφορά τόσο το περιεχόμενο της ιδέας που συνέχει το βιβλίο όσο τον τρόπο με τον οποίο την πραγματεύεται, δηλαδή την πειθαρχεί εσωτερικά. Καθιστώντας την έτσι αξιόμαχη, κατά τα δικά της ίδια μέσα, στο ειδικό δημόσιο πεδίο όπου θέλει να ενταχθεί.

Κάποια βιβλία παρουσιάζονται δημόσια. Κατά κανόνα από κάποιους ειδικούς του συναφούς πεδίου. Αυτοί υποτίθεται πως έχουν διεξέλθει το βιβλίο και συμφωνούν να το συστήσουν. Δέχονται να καταστούν ένα είδος γέφυρας ανάμεσα σε εκείνο και στους υποψήφιους αναγνώστες του. Η συνήθεια είναι γόνιμη. Τα κλειδιά ανάγνωσης που προτείνονται στις συναφείς εκδηλώσεις μπορεί να συμβάλουν στη γνωριμία με το βιβλίο ή ακόμη και να εμπλουτίσουν τους ίδιους τους όρους ανάγνωσης.

Εδώ και καιρό έχει αναδειχθεί στα καθ’ ημάς μια ιδιόρρυθμη εκδοχή βιβλιοπαρουσίασης, χαρακτηριστική του κυρίαρχου δημόσιου ήθους: πολιτικά στελέχη περιωπής συνευρίσκονται για να ομονοήσουν επί της απαράμιλλης αξίας του παρουσιαζόμενου βιβλίου. Η συνήθεια ωφελεί: τα πολιτικά στελέχη επιδεικνύουν πνευματικότητα και οι συγγραφείς εύρος απήχησης. Εκείνο που δεν ωφελείται είναι το ίδιο το βιβλίο. Γιατί τα φώτα της δημοσιότητας που περιβάλλουν την αντίστοιχη εκδήλωση -χωρίς αυτά η εκδήλωση δεν θα είχε νόημα- αφήνουν το τελευταίο στο σκοτάδι. Του αξίζει τέτοια μεταχείριση; Δεν μπορούμε να αποφανθούμε γενικώς και αδιακρίτως. Αλλά έτσι ή αλλιώς scripta manent.

http://www.avgi.gr/article/2282167/peri-biblion

ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΝΟΙΚΕΙΟΥ (ΓΙΑ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ “UNCANNY” ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ)

Σχολιάστε

6328179497_6c830b802a_b

Φωτογραφίες: Λουκάς Βασιλικός (από τη σειρά φωτογραφιών “Uncanny”)

Ὁ ὄρος μόνο φαινομενικὰ ἐμφαίνει τὸ μὴ οἰκεῖο. Ἐπὶ τῆς οὐσίας ἔχει μιὰ ἀποφατικὴ ἀμφισημία: εἶναι τὸ οἰκεῖο καὶ τὸ μὴ οἰκεῖο ταυτόχρονα.

8241410912_b84c68c91b_b

Τὰ σημαινόμενα τοῦ ὄρου πολλαπλά: ἀνεστιότητα, μυστήριο, ἀλλόκοτο, ἀπόκοσμο, ἄγνωστο. Σ’ αὐτὰ ἄς προστεθοῦν ἡ σιωπὴ καὶ ἡ ἐσχατολογικὴ διάσταση τοῦ χρόνου.

3675206052_f09054445d_o

Ἔτσι φτάνουμε στὰ αἰώνια ζητούμενα τῆς ὕπαρξης, τῆς Τέχνης καὶ τῆς φιλοσοφίας μὲ κορωνίδα τὴν περὶ θανάτου ἀγνωσία μας.

Ἡράκλειο 22 Αὐγούστου 2013

Γ.Μ.Βαρδαβᾶς

[πηγή]

Σημ. «Αναγνώσεων» : Ολόκληρη η σειρά φωτογραφιών «Uncanny» του Λουκά Βασιλικού είναι προσβάσιμη εδώ ή εδώ.

***

[update 6/9/2018]: Τμήμα του Uncanny Project του Λουκά Βασιλικού δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Burn: [ http://www.burnmagazine.org/essays/2018/09/lukas-vasilikos-uncanny/ ]

Αρέσει σε %d bloggers: