Κυκλοφόρησε από την «Κίχλη» σε νέα έκδοση «Η Ομορφάσχημη» του Νίκου Καχτίτση

2 Σχόλια

Νίκος Καχτίτσης, Η Ομορφάσχημη, επιμέλεια: Γιώτα Κριτσέλη, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2019,  ISBN: 978-618-5004-89-7.

 

 

Στην «Ομορφάσχημη» (1960) η ηρωίδα, μια νεαρή Εβραία αυστριακής καταγωγής ονόματι Γερτρούδη Στερν, μοιράζεται ως έναν βαθμό την τύχη των ομοφύλων της στη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Έχοντας επιβιώσει από μια σειρά γεγονότων φυλετικής δίωξης από τους ναζί, μιλά για το παρελθόν της σε τυχαίους αλλά κάθε φορά νέους ακροατές, με τους οποίους στη συνέχεια συνάπτει ερωτική σχέση λίγων ημερών. Ένας από τους ακροατές της, ο αφηγητής του κειμένου, θα αναπαραγάγει πιστά την πρωτοπρόσωπη εξομολόγησή της επιχειρώντας με τη σειρά του να μοιραστεί με κάποιον φίλο του την ιστορία που άκουσε από την ίδια.

Βυθισμένη σ’ έναν κόσμο καχυποψίας και παραμορφωτικών διαθλάσεων της πραγματικότητας, η Γερτρούδη προσπαθεί να ανακαλέσει το τραυματικό παρελθόν της και να μιλήσει για το βίωμα του διωγμού των Εβραίων. Ωστόσο, η αφήγησή της αποκλίνει εμφανώς από κάθε προσπάθεια ρεαλιστικής αναπαράστασης. Ο συγγραφέας δεν ενδιαφέρεται τόσο για την αληθοφάνεια των γεγονότων όσο για την τραυματική επίπτωσή τους στη ζωή της ηρωίδας του.

Κινούμενος στο μεταίχμιο μεταξύ πραγματικού και επινοημένου, χρησιμοποιώντας συγχρόνως ένα ολόκληρο σύστημα ρητορικών και λογοτεχνικών τεχνασμάτων, ο Καχτίτσης αναδεικνύει τη μαρτυρία ως κειμενική κατασκευή, ως πρακτική λόγου που ανακινεί μια σειρά από υπαρξιακά και ηθικά ζητήματα που σχετίζονται με το τραύμα, τη γλώσσα, την επιβίωση.

Το Επίμετρο της έκδοσης περιλαμβάνει τα κείμενα:
– Γιώτα Κριτσέλη, Σημείωμα για την έκδοση
– Μάρκος Εσπέρας [Νίκος Καχτίτσης], «Τι απέγινεν η Γερτρούδη Στερν;» (επιστολή που δημοσιεύθηκε στο αυτόγραφο περιοδικό του Νίκου Καχτίτση, «Ουλή»)
– Επιστολές του Νίκου Καχτίτση που σχετίζονται με την ηρωίδα της «Ομορφάσχημης» προς τον Γιώργη Παυλόπουλο, τον Τάκη Σινόπουλο και τον Ε.Χ. Γονατά
– Επιστολές του Νίκου Καχτίτση και του Ε.Χ. Γονατά σχετικά με τη γραφή και τη γλώσσα της «Ομορφάσχημης»
– Ηλίας Γιούρης, «Τραύμα και μαρτυρία στην «Ομορφάσχημη» του Νίκου Καχτίτση»
– Γιώτα Κριτσέλη, «Διαβάζοντας την «Ομορφάσχημη» μέσα από τις επιστολές. Η γενεαλογία και η διαμόρφωση της ηρωίδας»

 

[πηγή: Βιβλιονέτ]

***

Απόσπασμα από το βιβλίο:

(…)Θέλω νὰ σᾶς ἔχω κοντά μου ἀπόψε, νὰ σᾶς μιλάω ὧρες. Τὸ παραδέχομαι ὅτι εἶναι ἐγωιστικὸ ἐκ μέρους μου, ἀλλὰ τέλος πάντων. Ἂς ἐλπίσω, τουλάχιστον, πὼς ἡ παρουσία μου δὲ σᾶς εἶναι κουραστική, πράγμα ποὺ δὲν ἀμφιβάλλω. Μὲ λένε Γερτρούδη Στέρν, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ φωνάζετε Γκέρτα, ποὺ μὲ κολακεύει περισσότερο, γιατὶ τὸ Γερτρούδη τὸ βρίσκω πολὺ συνηθισμένο. Ὅπως θὰ καταλάβατε ἀπὸ τὸ ὄνομά μου, κι ἀπὸ τὶς ξενικὲς ἀποχρώσεις τῆς φωνῆς μου (γιατὶ ὅλοι μοῦ τὸ λένε), εἶμαι Αὐστριακιά, γεννημένη στὴ Βιέννη ἀπὸ πατέρα Ἑβραῖο καὶ μητέρα καθολικιά. (…) Προτοῦ γίνουν οἱ γάμοι, οἱ γονεῖς μου εἶχαν συμφωνήσει ἂν τὸ παιδὶ γεννιόταν ἀρσενικό, νὰ τὸ κάνουν Ἑβραιόπουλο· ἂν ἦταν θηλυκό, νὰ τὸ βάφτιζαν καθολικό, ὥστε νὰ μὴν ἔχει παράπονο κανένας – εἴτε ἀπὸ τοὺς ἴδιους, εἴτε ἀπὸ τοὺς συγγενεῖς, προπαντὸς ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῆς μαμᾶς μου, ποὺ εἶχαν ἀντιταχτεῖ σ᾽αὐτὸ τὸ γάμο. Ἔτσι, ὅταν μπῆκαν οἱ Γερμανοὶ στὴ χώρα μας, δὲν εἴχαμε κανένα φόβο — γιατὶ ὁ μπαμπάς μου εἶχε πεθάνει ἐν τῷ μεταξύ, κι ἐγὼ ἤμουνα τὸ μόνο τους παιδί— καὶ ἐξακολουθούσαμε νὰ ζοῦμε στὸ ἰδιόκτητο σπίτι μας, ποὺ χωρὶς νὰ θέλω νὰ τὸ παινευτῶ ἦταν στὴν καλύτερη συνοικία τῆς Βιέννης(…)

Νίκος Καχτίτσης, Η Ομορφάσχημη, επιμέλεια: Γιώτα Κριτσέλη, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2019, σελ. 11-12 (απόσπασμα)

***

Δείτε άλλα αποσπάσματα από το βιβλίο εδώ.

***

Η νέα έκδοση της Κίχλης στηρίζεται στην αντιβολή του κειμένου των πρώτων εκδόσεων (της «Διαγωνίου» Θεσσαλονίκης, και της αυτοτελούς έκδοσης, σε 250 αντίτιτυπα, με τυπογραφική επιμέλεια Κ. Τσίζεκ, αμφότερες το 1960) αλλά και των μεταγενέστερων (του Κέδρου, 1976 και της Στιγμής, 1986). Αξιοποιούνται επίσης εκδεδομένες και ανέκδοτες επιστολές του Νίκου Καχτίτση, στις οποίες ο συγγραφέας αναφέρεται σε επιμέρους πλευρές του έργου. 

[πηγή]

 

Advertisements

Ο Πεντζίκης για τον Καχτίτση

Σχολιάστε

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής, γ’ έκδοση, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008, ISBN 978-960-325-785-1.

[…] Όταν περπατάς μαζί του και τον ακούς, σου δημιουργεί μιαν ατμόσφαιρα μυστηρίου. Με μεγάλη μου χαρά διεπίστωσα κοινές ρίζες, ταυτότητα αντιλήψεων και περιστάσεων σε πάρα πολλά πράγματα μεταξύ μας. Διερωτώμαι αν θα μπορούσα με άλλον, εκτός από τον Ν. Κ., να προσέξω και να αισθανθώ το συναπάντημα που μας έτυχε πέρυσι στην Αθήνα, ένα βράδυ που τριγυρνούσαμε στους δρόμους. Η Αθήνα έχει πολύ ολίγο μυστήριο, και γι’ αυτό, μου εξηγούσε, προτιμά τις ελεύθερες ώρες του να πηγαίνει στην Κηφισιά. Άλλο κλίμα εκεί. Όχι βέβαια απλώς μόνο γιατί βρέχει πολύ περισσότερο παρά στο Άστυ. Στην Κηφισιά μου’ δειξε κάτι μισοερειπωμένες βίλες, εγκαταλειμμένα σπίτια, που θα μπορούσαν ν’ αποτελέσουν σκηνογραφία κατάλληλη για υποθέσεις σαν του Ντοστογιέφσκι ή του Τσέχοφ, όπου περιγράφεται η παρακμή μικροαστικών οικογενειών. Περισσότερο μαράζωμα παρά παρακμή. Μαράζωμα, αποτυχία, χρεοκοπία των ιδανικών της ανατροφής και αγωγής αντίκρυ στις εναντιότητες των υλικών συνθηκών της ζωής.[…]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής, γ’ έκδοση, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008, σελ. 117-118 (απόσπασμα)

Απόκτημα!

Σχολιάστε

13718789_1145767785482662_7443757141297778127_n

Ετοιμαζόμουν να κάνω μια ανάρτηση με προτεινόμενα βιβλία για το καλοκαίρι αλλά με περίμενε μια μεγάλη έκπληξη: βρήκα πριν λίγες μέρες σε ένα βιβλιοπωλείο στο Ηράκλειο Κρήτης ένα και μοναδικό αντίτυπο του -προ πολλού- εξαντλημένου βιβλίου του Νίκου Καχτίτση Ο ήρωας της Γάνδης.

Οι «Καχτιτσικοί» -αλλά και όλοι οι βιβλιόφιλοι- κατανοείτε τη χαρά μου!

Μιλάμε για απόκτημα!

***

Δείτε επίσης: Ψάχνοντας ένα εξαντλημένο βιβλίο (στο αξιόλογο ιστολόγιο Don’t Ever Read Me)

Νίκος Καχτίτσης, Άδεια νοσοκομεία (απόσπασμα)

Σχολιάστε

Γιώργος Δανιήλ,  Ο λεπιδοπτερολόγος της αγωνίας Νίκος Καχτίτσης,  εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1981.

11072184_891249167601193_3901986896943577844_n

(…)
Τα μεσάνυχτα οι φτωχοί ποιητές/
με χειρόγραφα στις τσέπες/
των φθαρμένων μαύρων κοστουμιών τους/
στέκουν ακίνητοι σαν παγωμένοι/
στο πλακόστρωτο του λιμανιού/
προσμένοντας μ’ απελπισία τον Άνθρωπο/
που δεν έρχεται από πουθενά/
και που δεν πρόκειται να φτάσει/
αφού δεν υπάρχει. (…)

(Από τη συλλογή του Νίκου Καχτίτση Τρωτό σημείο,1949, μετάφραση: Γιώργος Δανιήλ. Παρατίθεται στο βιβλίο του Γιώργου Δανιήλ Ο λεπιδοπτερολόγος της αγωνίας Νίκος Καχτίτσης, εκδόσεις Νεφέλη,Αθήνα 1981, σελ. 201).

Αρέσει σε %d bloggers: