Παρουσίαση των βιβλίων του Π. Θεοδωρίδη στις 2/4/2015 στη Θεσσαλονίκη

Σχολιάστε

11076089_1069199443106443_975462556_n

Τίτος Πατρίκιος, Ο πειρασμός της νοσταλγίας

Σχολιάστε

10428512_867225533336890_3667155616341880413_n

Τίτος Πατρίκιος, Ο πειρασμός της νοσταλγίας: Σημειώσεις Καθημερινότητας, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2015,ISBN: 978-618-5004-28-6.

 

Στο νέο του βιβλίο ο Τίτος Πατρίκιος δεν καταγράφει απλώς «Σημειώσεις Καθημερινότητας» όπως επισημαίνει ο υπότιτλος αλλά αποτυπώνει τη βιωμένη του εμπειρία με τη μορφή αφορισμών ή μικρών κειμένων, σε γλώσσα προσιτή και καταληπτή. Το βιβλίο προσφέρει στον αναγνώστη όχι μόνο την εμπειρία της αναγνωστικής απόλαυσης αλλά αφορμές για πλούσιο και γόνιμο προβληματισμό. Σε κάποια σημεία ο αναγνώστης μπορεί να ταυτισθεί με τη σκέψη του συγγραφέα σε σημείο που αυθαίρετα μπορεί να θεωρήσει ότι «γράφτηκαν ειδικά γι’  αυτόν». Κάποια άλλα μπορεί να του φανούν προφητικά. Σε κάθε περίπτωση είναι ένα βιβλίο που καθηλώνει σε τέτοιο βαθμό που τα σημειωματάρια  «παίρνουν φωτιά».

(Και μια αυτοαναφορική σημείωση: Το βιβλίο το αγόρασα σήμερα και το διάβασα απνευστί)

Γ.Μ.Β,

24/3/2015

Ένας στοχασμός του Cioran για τον χρόνο

Σχολιάστε

b156517

Emil Cioran, Στοχασμοί, μετάφραση: Κωστής Παπαγιώργης, Κυβέλη Μαλαμάτηεκδόσεις Εξάντας, Αθήνα 2010, ISBN:  978-960-256-689-3.

Αν ο Χρόνος ήταν μια περιουσία, ένα αγαθό, τότε ο θάνατος θα ήταν η χειρότερη μορφή ληστείας.

Emil Cioran, Στοχασμοί, εκδόσεις Εξάντας, Αθήνα 2010,σελ. 362.

Αθ. Ι. Καλαμάτας, Λεσβιακό Ημερολόγιο 2015

Σχολιάστε

lesv._imer.2015_exofyllo

 

Λ Ε Σ Β Ι Α Κ Ο Η Μ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ι Ο 2 0 1 5

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Θεολόγου Καθηγητή – DEA Εκκλησιαστικής Ιστορίας – Δρ Θεολογίας ΑΠΘ

Όσοι ασχολούμαστε με το βιβλίο (επιστήμονες, ερευνητές, βιβλιόφιλοι, κριτικοί, κ. ά), πιστεύω ότι σε μεγάλο ποσοστό συμφωνούμε ότι η σημερινή βιβλιοπαραγωγή, ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της τέχνης του βιβλίου. Αυτή είναι μια διαπίστωση προσωπική και πηγάζει μέσα από τη μακρά διαδρομή μου, τόσο στην έρευνα, όσο και στην γνώση για το πώς δηλαδή γράφεται και παράγεται ένα βιβλίο. Στην πραγματικότητα, σήμερα, πέραν της σοβαρής κρίσης που περνά το βιβλίο, βρισκόμαστε μπροστά και στο εξής πρόβλημα: τα βιβλία που καθημερινά κυκλοφορούν, για τον αναγνώστη, ειδικό και μη, έχουν αξία να τα αγοράζει, να τα διαβάζει και να τα εναποθέτει στη βιβλιοθήκη του; Το λέγω αυτό εξειδικεύοντας το ζήτημα, αναφερόμενος κυρίως στο επιστημονικό βιβλίο, με ότι αυτό συνεπάγεται, μιας και πολλοί που γράφουν και εκδίδουν ένα βιβλίο, ο καθένας για τους δικούς του λόγους, αυτομάτως το βαφτίζει επιστημονικό σύγγραμμα· αξίζει και δεν αξίζει. Η εμπειρία μου πάνω σ’ αυτό το θέμα έχει πολλά να καταγράψει. Δεν είναι, όμως, του παρόντος να το αναλύσω. Ίσως, σ’ άλλο σημείωμά μου καταθέσω κάποιες σκέψεις μου.

Έρχομαι τώρα στο θέμα μου: στην παρουσίαση του Λεσβιακού Ημερολογίου 2015. Γεγονός είναι ότι η Λέσβος έχει μακρά παράδοση στο βιβλίο. Αυτό άλλωστε, σε μεγάλο ποσοστό έχει διαμορφώσει την προσφορά στον πολιτισμό της. Γνωστό, λοιπόν, στον πνευματικό κόσμο της Μυτιλήνης και των περιχώρων της είναι το Λεσβιακό Ημερολόγιο. Από την εποχή του μακαρίτη φιλολόγου και ιστοριοδίφη Π. Σαμάρα και του ακούραστου παιδαγωγού Α. Κουτζαμάνη, η ετήσια έκδοσή του, στα άξια χέρια του αγαπητού συναδέλφου φιλολόγου Π. Σκορδά αντέχει και συνεχίζει να προσφέρει στην πολιτισμική κληρονομιά αυτού του τόπου, ενάντια τολμώ να πω, στην εδραιωμένη για τα καλά αποκρουστική υποκουλτούρα που συστηματικά και με τρομακτική ταχύτητα μας προσφέρουν πολλοί γύρω μας. Κάπου εδώ, νομίζω, στο τολμηρό εγχείρημα ενός εκδοτικού οίκου, της Αιολίδας, που φιλοδοξεί να ξεπεράσει τα στενά όρια ενός νησιού, όπως η Λέσβος και να ανοιχθεί προς το κέντρο, αξίζει κανείς να σταθεί με τη δέουσα προσοχή. Κι αυτό διότι μια περιοδική έκδοση, όπως το Λεσβιακό Ημερολόγιο 2015, διαπνέεται από αίσθημα ευθύνης προς τους αναγνώστες του, αλλά και καλλιτεχνικής ευαισθησίας, όχι μόνο γιατί κοσμείται με πίνακες ζωγραφικής του Δημήτρη Καραπιπέρη – εδώ, αξίζει να αναφέρω ότι όλοι οι πίνακες επιζητούν να δείξουν πώς ο ζωγράφος υπάρχει σ’ ένα αφιλόξενο και αρνητικό περιβάλλον· υπ’ αυτές, άλλωστε, τις συνθήκες στο έργο του Καραπιπέρη πρωταγωνιστούν η αγωνία, η εξομολόγηση, η μοναξιά, αλλά και η αγάπη, η τρυφερότητα, η ελπίδα και η πίστη στη φύση και τον άνθρωπο – αλλά και για την άψογη εκδοτική φροντίδα στην εμφάνισή του. Για τον επιμελητή και τον εκδότη, «ταιριάζει γάντι» ο λόγος του Ε. Ιονέσκο: «Μόνον αυτός που δεν επιδοκιμάζει την πορεία των γεγονότων είναι ο καινούργιος, ο σπάνιος άνθρωπος». Διότι και οι δύο τους, στην άσκηση του λειτουργήματός τους, ο καθένας στο δικό του χώρο, δίνουν νόημα στην πνευματική προσφορά προς τον τόπο που τους γέννησε, αξία και αρχή συνυφασμένη με την υπόσταση πνευματικών ανθρώπων.

Η ενδοσκόπηση – χρησιμοποιώ έναν ιατρικό όρο για να περιγράψω το περιεχόμενο ενός βιβλίου – σαφώς είναι δύσκολη και επίπονη υπόθεση. Για τον καθένα απ’ όσους αγαπάνε το βιβλίο, το περιεχόμενό του λειτουργεί ως μια πρόκληση για απαιτητικό διάβασμα, με πρωταγωνιστή πάντα τον ίδιο, είτε ως αναγνώστη, είτε ως ερευνητή. Και εξηγούμαι ευθύς αμέσως. Άριστη πρόκληση ο πρόλογος του επιμελητή, με αφορμή τα τρία πανέμορφα αποφθέγματα, του Ντ. Ντιντερό, του Σ. Φρόυντ και του Π. Όστερ. Αλλά και τον μεστό του λόγο, για διαρκή «συμπλήρωση του υπέροχου ψηφιδωτού του Λεσβιακού πολιτισμού». Αυτός άλλωστε είναι και ο σκοπός τέτοιων περιοδικών εκδόσεων. Το Ημερολόγιο με τους δώδεκα μήνες του 2015 που ακολουθεί, κι αυτό διαρκής υπενθύμιση για όλα εκείνα τα συμβάντα της βαριάς κληρονομιάς που ως λαός κουβαλάμε στις πλάτες μας, ολάκερο το ενιαυτό, κάθε μέρα και μια γιορτή. Στο ίδιο μοτίβο και οι χαιρετισμοί τριών προσώπων – κεφαλών του τόπου μας, του Μητροπολίτη Ιακώβου, της Περιφερειάρχου κ. Χριστιάνας Καλογήρου και του Δημάρχου κ. Σπύρου Γαληνού, οι οποίοι εύχονται να ‘ναι καλοτάξιδο κι αυτό το Λεσβιακό Ημερολόγιο, πέμπτο στη σειρά.

Το κύριο σώμα του περιεχομένου του Λεσβιακού Ημερολογίου 2015 είναι διαρθρωμένο σε δώδεκα θεματικές. Για την πρώτη: «Η Λέσβος του Δημήτρη Καραπιπέρη», μίλησα λίγο πιο πάνω. Ωστόσο, οφείλω να συμπληρώσω κάτι ακόμη. Εκτός των πινάκων ζωγραφικής του, αξίζει κανείς να διαβάσει τη σκέψη του ίδιου του ζωγράφου για την «Εικαστική του Λέσβο», αλλά και την ευσύνοπτη θεώρηση του έργου του από την Μάγδα Μυστακίδου. Οι επόμενες ένδεκα θεματικές, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του Λεσβιακού Ημερολογίου. Καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα της ντόπιας κληρονομιάς μας: Πρώτες γραφές και πρώτες αναγνώσεις (Γιάννης Μανούκας, Μαρία Κοτοπούλη, Τάκης Συρέλλης)· Προσωπογραφίες, του Στάθη Μάστορα, των Μιχαηλίδων, του Σπύρου Αναγνώστου, του Δημητρίου Μαντζουράνη και του Ανέστη Μυράκτιου, γραμμένες από καλούς γνώστες της Τοπικής Ιστορίας (Ελευθέριο Ζούρο, Νίκο Παπαδέλλη, Δημήτριο Μπούμπα, Γιώργο Αλβανό και Κώστα Μίσσιο)· Αρχαιολογία, με άρθρα της Δέσποινας Τσολάκη για «Αγγεία και τάφους της οδού Κυδωνιών», του Μάκη Αξιώτη για τις «Οθωμανικές κρήνες στη Λέσβο» και του Σάββα Κωφόπουλου για τις «Λεσβιακές αρχαιότητες στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κωνσταντινούπολης»· Νεότερη Ιστορία, με άρθρα του Παναγιώτη Δουκέλλη για «Μνήμες σε ένα οικογενειακό αρχείο από την Αγία Μαρίνα», του Παναγιώτη Μιχαηλάρη για την «Ίδρυση ενός Συλλόγου Μανταμαδιωτών στο Χέβερχιλ της Μασαχουσέτης», της Μαρίας Μανταμαδιώτου για τις «Βουλευτικές εκλογές του 1908. Η περίπτωση της Μυτιλήνης», του Αντώνη Χαλδαίου για τη «Λέσβο στα τέλη του 19ου αιώνα μέσα από τους εμπορικούς οθωμανικούς οδηγούς», του Αριστείδη Κυριαζή για «Οκτώ Δήμους και εκατόν εξήντα τέσσερα χωριά της Λέσβου επί Τουρκοκρατίας» και της Γαβριέλλας Σουλουγάνη για τη «Θέση της γυναίκας στο Μανταμάδο στα 1880»· Γλώσσα, με άρθρο του Νίκου Σαραντάκου για «Είκοσι Λεσβιακές λέξεις που όμως ακούγονται και αλλού»· Μουσική, με άρθρο του Νίκου Ανδρίκου για «Τα σαντούρια του Αναγνωστηρίου της Αγιάσου»· Κοινωνική Ανθρωπολογία, με άρθρο της Μαρίας Ζαφειρίου για τη «Λέσβο. Μια πατρίδα για μετανάστες, αλλοδαπούς και παλλινοστούντες. Ο ελληνικός γραμματισμός ως μέσο άμβλυνσης της γλωσσικής και πολιτισμικής τους ετερότητας»· Εικαστικά, με άρθρο του Γιάννη Αγριτέλλη για το «Νέο Μουσείο – Βιβλιοθήκη Στρατή Ελευθεριάδη – Τεριάντ»· και Γραμματολογία, με άρθρο του Παναγιώτη Σκορδά «Συμβολή στη Λεσβιακή Βιβλιογραφία. Οι εκδόσεις του έτους 2013». Όλα τα παραπάνω, φρονώ ότι συνιστούν σημαντικότατη συμβολή στον Λεσβιακό πολιτισμό. Όχι μόνο γιατί αναδεικνύουν σχεδόν άγνωστες πτυχές του, αλλά και διότι ο επιμελητής αρχιτεκτόνησε το υλικό με τέτοιο τρόπο που ο αναγνώστης να μην κουράζεται στο ξεφύλλισμα και στο διάβασμα άρθρων που τον ενδιαφέρουν.

Ακρογωνιαίος λίθος του Λεσβιακού Ημερολογίου 2015 είναι οι δύο τελευταίες θεματικές του, όπου φωτογραφικό υλικό από τα προσωπικά αρχεία του Μάκη Μπεκιάρη, του Ιγνάτη Σίμου, του Στρατή Αναγνώστου και του Παναγιώτη Σκορδά, με τίτλο: «Η Λέσβος, οι άνθρωποι, ο χρόνος, οι ιστορίες του», αλλά και τρεις γελοιογραφίες του Γιάννη Μακαρώνη, του Αντώνη Κυριαζή και του Μάκη Αξιώτη, με τίτλο: «Στο μεταίχμιο από το 2014 στο 2015», δίνουν στον αναγνώστη το μήνυμα ότι μια περιοδική έκδοση πρωτοπορεί, με γνώμονα και τη «γλώσσα» της εικόνας, όπως ακριβώς την λέγει μια κινεζική παροιμία: «μια εικόνα χίλιες λέξεις».

Κλείνοντας την παρουσίαση του Λεσβιακού Ημερολογίου 2015, θα ήθελα να πω και τούτο: κάτι που φαίνεται ωραίο και όμορφο, κάτι που εντυπωσιάζει, όταν μάλιστα εκδοτικά είναι καλοστημένο, γι’ αυτόν που το παρουσιάζει, υπάρχει ο κίνδυνος να κατηγορηθεί ότι κολακεύει τους συντελεστές της έκδοσης. Προς αποφυγήν μιας τέτοιας κατηγορίας, οφείλω να σημειώσω ότι δεν με διακατέχει ο ρόλος του παρουσιαστή που «λιβανίζει» φίλους και συνοδοιπόρους ανάπτυξης των Λεσβιακών Γραμμάτων και Τεχνών. Ως εκ τούτου, λοιπόν, μπράβο στους εκδότες που αναλαμβάνουν το οικονομικό κόστος τέτοιας έκδοσης και μπράβο στον επιμελητή που συνεχίζει την μακρά παράδοση των Λεσβιακών Ημερολογίων. Κι αυτό δεν είναι υπερβολή.

Υ. Γ. Πριν λίγα χρόνια, στις σοβαρές περιοδικές εκδόσεις του νησιού μας ανήκε και το ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΒΗΜΑ ΑΙΓΑΙΟΥ. Μετά τον αδόκητο χαμό των υπευθύνων του σταμάτησε να κυκλοφορεί. Ερώτημα προς Δασκάλους και Καθηγητές αυτού του νησιού, με την τόσο πλούσια παιδαγωγική παράδοση: μήπως κάποιοι πρέπει να ανασκουμπωθούμε και να τολμήσουμε την επανέκδοσή του;

Παρουσίαση του νέου βιβλίου «Index Maladictus / Το Βρωμολεξικό» του Νίκου Πλατή στις 5-3-2015 στην Αθήνα

Σχολιάστε

unnamed

Αρέσει σε %d bloggers: